Dosya sıkıştırma nedir

Sıkıştırma aslında ne yapar

Sıkıştırma, tekrarı bularak aynı içeriği daha az baytla yazmak demektir. Fikir kulağa geldiğinden basit. Bir metinde "merhaba" kelimesi otuz kez geçiyorsa, otuz kez yazmak yerine bir kez yazar ve yirmi dokuz kez ona işaret edersiniz. Dosyayı açan program, orijinal metni o işaretlerden yeniden kurar.

Yani bir dosyada tekrar ne kadar çoksa o kadar çok büzülür. Metin tekrarla doludur ve en çok kazancı o sağlar.

Bu sitenin kendisinden bir örnek: rgb.ir temasının stil dosyası olduğu haliyle 129 KB. Aynı dosya gzipten geçince 32 KB oluyor. Yaklaşık dörtte biri, hem de tek bir karakter kaybedilmeden.

Kayıpsız mı kayıplı mı: her şeyi belirleyen fark

Sıkıştırmada gerçekten önemli olan tek ayrım budur; geri kalan her şey onun altındaki ayrıntıdır.

Kayıpsız sıkıştırma, çıkan dosyanın giren dosyayla bayt bayt aynı olacağına söz verir. ZIP, RAR, 7z ve gzip bu ailedendir. Belgeler, kod, elektronik tablolar ve tek baytın önemli olduğu her şey için kullanılabilir tek aile budur.

Kayıplı sıkıştırma başka bir söz verir: bunu çok küçülteceğim, yeter ki insan gözünün ve kulağının genelde fark etmediği şeyleri atmama izin ver. JPEG fotoğraf, MP3 parça ve MP4 video bu pazarlığın ürünüdür. Atılan geri gelmez. Dosyayı yeniden açmak kaybolan ayrıntıyı diriltmez, çünkü artık dosyanın içinde değildir.

Farkı görmenin basit bir yolu var. Bir dosyayı gzip ile sıkıştırıp yeniden açtık ve iki kopyanın dijital parmak izi tıpatıp aynıydı; güvenli yazılım kurulumu dersinde sağlama dediğimiz şey. Hiçbir kayıplı dosya bu testi geçmez, geçmesi de beklenmez.

Fotoğraf klasörünü zipleyince neden hiçbir şey kazanmazsınız

Herkes bunu bir kez sormuştur ve cevabı tek cümle: çünkü o dosyalar zaten sıkıştırılmış. JPEG ya da WebP bir fotoğraf, MP3 bir parça ve MP4 bir video, hepsi ağır bir sıkıştırmanın ürünüdür ve içlerinde ZIPin bulabileceği bir tekrar kalmamıştır.

Bunu bu sunucuda denedik. Sitenin medya kitaplığından bir WebP görsel, 549 KB. En yüksek ayarla gzip ile sıkıştırdık ve sonuç orijinalinden 115 bayt büyük çıktı. Büyük, küçük değil. Sebebi de makul: büzülecek bir şey kalmamıştı ve her sıkıştırılmış dosya üstüne eklenen birkaç baytlık başlık taşır.

Yani fotoğraf klasörünü ziplemek işe yaramaz değil, işi yalnızca başka bir şeydir. Onlarca dosyayı, göndermesi daha kolay olan ve yolda parça kaybetmeyen tek bir dosyaya çevirir. Amacınız ağırlığı azaltmaksa ambalaja değil fotoğrafların kendisine gitmeniz gerekir. O da görsel formatları dersinin konusu.

Kayıplı sıkıştırma gerçekte ne kadar küçültür

Burada belirli bir görsel olmadan sayı vermek anlamsız, o yüzden bu sitenin medya kitaplığından gerçek bir görsel aldık, 2544 x 1904 piksel, ve farklı ayarlarla birkaç kez kaydettik.

Kayıpsız olan PNG olarak 7021 KB oldu; tek bir görsel için yaklaşık yedi megabayt. Aynı görsel JPEG olarak kalite 90da 1388 KB, kalite 60ta 554 KB ve kalite 30da 319 KB oldu.

Bu sayı dizisinde görülmeye değer iki şey var. Birincisi, büyük sıçrama kalite 90 ile kalite 30 arasında değil, kayıpsız ile kayıplı arasında oluyor. İkincisi, 60tan 30a inmek yalnızca iki yüz kilobayt kadar eksiltiyor ve karşılığında hasarı kenarlarda görünür kılıyor. Bu yüzden pratikte genelde altmışla seksen arasında bir yerde durur, daha aşağı inmeyiz.

Ve eğitimlerin az söylediği bir nokta: kaliteyi yalnızca bir kez düşürün. Kayıplı bir dosyayı her açıp yeniden kaydettiğinizde eski hasarın üstüne yeni hasar biner. Kayıpsız orijinali bir yerde saklayın ve dışa aktarımı hep ondan yapın.

Arşive konan parola: hem araç hem numara

Neredeyse her sıkıştırma programı bir arşive parola koyabilir. Bu faydalı bir şey. Birkaç hassas dosyayı e postayla göndermek zorundaysanız, parolalı bir arşiv onları açıkça göndermekten iyidir; yeter ki parola başka bir yoldan, örneğin bir telefon görüşmesiyle ulaşsın.

Şimdi madalyonun öteki yüzü. Aynı özellik yıllardır bir zararlı yazılım taşıma yolu ve sebebi pek teknik değil. E posta eklerini inceleyen bir sistem, parolalı bir arşivin içini göremez. Microsoftun Defender for Office 365 için kendi belgeleri tam da bunu söylüyor: parola erişilebilir olmadıkça, örneğin e postanın gövdesinden çıkarılmadıkça, şifreli bir ek tam olarak taranamaz ya da çalıştırılıp incelenemez. Bu yüzden önerdikleri politika böyle iletileri karantinaya almak.

Bu yüzden zararlıyı gönderen kişi parolayı e postanın gövdesine yazar. Size hiçbir zahmeti yoktur ve tarayıcının önünde duvardır.

Buradan çıkan kural basit ve istisnasız tutulması daha iyi: beklemediğiniz parolalı bir arşivi açmayın, gönderen tanıdık görünse bile. Gönderen adresi taklit edilebilir; telefon görüşmesi edilemez.

Hiç görmediğiniz sıkıştırma

Günlük hayatta faydalandığınız sıkıştırmanın çoğu sizin elinizde değildir ve hiç duymazsınız. Tarayıcıda açtığınız hemen her sayfa sunucudan sıkıştırılmış gelir ve tarayıcı size göstermeden önce onu açar.

Bu sitede ölçülebiliyor. Bu ders yazılırken rgb.ir önbellek katmanı diskte 3111 hazır sayfa tutuyor. Hepsi birlikte 466 MB HTML ve diskte 101 MB yer kaplıyorlar, yaklaşık yüzde 22. Daha ilginç olan, o klasörde sıkıştırılmamış bir kopyanın hiç bulunmaması; yalnızca sıkıştırılmış sürüm saklanıyor ve doğrudan ziyaretçiye giden de o.

Site hızı konuşmasında önemli olan tam da bu: aynı içerik, beşte bir trafik. Bu tarafı ilginizi çekiyorsa aynı öğrenme bölümündeki site hızı yolu buradan devam ediyor ve yavaş bir siteniz varsa site hızlandırma hizmeti sayfası bunun gerçek bir sitede nasıl yapıldığını gösteriyor.