Dosyalarınızı nasıl yedeklersiniz

Önce neyi kaybetmeyeceğinize karar verin

Yedek planlarının çoğu bu adımda ölür, çünkü insanlar her şeyi saklamaya kalkar, boyutundan korkar ve sonra işi bütünüyle bırakır. Her şey gerekmiyor.

Dosyalarınız iki türdür. Birinci türü yeniden edinebilirsiniz: program kurulum dosyaları, satın aldığınız film ve müzik, bir kez indirilmiş ve yeniden indirilebilecek her şey. İkinci türü edinemezsiniz: aile fotoğrafları, taranmış belgeler, yılların emeği, mesajlar, artık ulaşamadığınız bir müşterinin proje dosyaları.

Yalnızca ikinci türü yedekleyin. Bu, çoğu kişi için sandığından azdır, çoğu zaman birkaç onlarca gigabayt, ve planı uygulanabilir kılan tam da bu küçüklüktür. Kağıda kısa bir liste yazın: dört ya da beş klasör, fazlası değil.

Bir soru yardımcı olur. Dizüstü şu anda kaybolsa, hangi klasöre yanardınız? İşte o.

3-2-1 kuralı ne der

İşin içindekilerin 3-2-1 dediği kural üç şey ister: her önemli dosyanın üç kopyası, iki farklı ortam türünde ve bir kopya diğerlerinin bulunduğu yerden uzakta.

Üç kopya, dosyanın kendisi artı iki kopya demektir. İki ortam türü, üçünün de aynı tür cihazda olmaması demektir; çünkü arızaların bir örüntüsü vardır: birlikte alınmış, aynı yaştaki iki disk birbirine yakın zamanlarda bozulabilir. Başka yerdeki kopya ise bütün mekanı alıp götüren olay içindir: hırsızlık, yangın, sel ya da yalnızca hem dizüstünü hem yedek diskini taşıyan bir çanta.

Bu bir standart değil, bir pratik kuraldır ve değeri onu hatırlamanızdadır. Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi aynı fikri küçük kuruluşlar rehberinde daha yalın söylüyor: biri kaybolur ya da çalınırsa diye iki yedek oluşturmak için çevrimiçi depolamayı ve bir depolama aygıtını birlikte kullanmayı düşünün. Aynı sayfada daha önemli bir cümle daha var ve sonraki bölüm onunla ilgili: depolama aygıtı kullanılmadığı zaman cihazınıza bağlı kalmamalı.

Tek kişi için gerçek bir plan

Bu plan, bir dizüstü ve bir telefonu olan tek kişi için yazıldı. Bir şirket ya da sunucu işletiyorsanız işiniz farklıdır ve bu dersin sonu nereye gideceğinizi söylüyor.

Asıl, her gün üzerinde çalıştığınız dosyalardır; dizüstünde ve telefonda. Bu kopya sayılmaz; kurtarmaya çalıştığımız şeyin kendisidir.

İlk kopya bir harici diske gider. Haftada bir takın, dosyaları kopyalayın ya da eşitleyin ve çıkarın. Sürekli takılı bırakmak, yukarıdaki İngiliz rehberin uyardığı hatadır ve nedeni basit: bilgisayara ne çarparsa, fidye yazılımından elektrik arızasına, ona bağlı olana da çarpar.

İkinci kopya evin dışında yaşar. Bir bulut hesabı en basit biçimidir ve çoğu kişiye yeter. Dosyaların evden hiç çıkmamasını yeğliyorsanız, öteki biçim iş yerinizde ya da bir akrabanızın evinde duran, ayda bir yer değiştiren ikinci bir disktir. Daha yavaştır; ama ayda bir güncellenen bir kopya, var olmayan bir kopyadan sonsuz kez iyidir.

Telefonu ayrı tutmayın. Fotoğraflarınız muhtemelen orada ve otomatik fotoğraf senkronizasyonu, bulut depolama dersinde anlatılan tuzaktır: telefondan sildiğiniz fotoğraf o hesaptan da silinir.

İnsanların unuttuğu son bir karar: ne sıklıkta? Yanıtı, kaç günlük işi yeniden yapmaya razı olduğunuzdan alın. Yanıt bir günse günlük yedek gerekir. Bir haftaysa haftalık yeter. Sayıyı başkasının önerisinden değil kendi alışkanlığınızdan çıkarın.

Hiç geri yüklenmemiş yedek, yedek değildir

Bu derste kesin bir tonla söylediğimiz tek cümle bu, çünkü buna çok kez tosladık. Bir yedekten bir şeyi geri yüklemediğiniz sürece, elinizdeki muhtemelen yedek olan bir klasördür.

NCSC rehberi de aynısını söylüyor: nasıl geri yükleyeceğinizi bilmeniz ve içinde bütün önemli verilerinizin olduğunu denetlemeniz önemlidir. Bunların iki ayrı iş olduğuna dikkat edin. Biri nasıl yapılacağını bilmek. Öteki içinde ne olduğunu denetlemek.

Kişisel bir dizüstünde geri yükleme tatbikatı on dakika sürer. Yedekten bir dosyayı geçici bir klasöre geri yükleyin ve açın. Fotoğraf görüntülenmeli, belgede metin olmalı, proje dosyası ait olduğu programda açılmalı. Dosya boyutuna bakmak bir sınama değildir; yarım yazılmış bir dosyanın da boyutu vardır.

Yılda bir kez aynısını daha büyük ölçekte yapın: bütün bir klasör. Geri yükleme bir parola istiyorsa, o parolanın sizde olup olmadığını ya da yalnızca öyle sandığınızı işte o an öğrenirsiniz. Şifrelenmiş bir yedekte kayıp parolanın etkisi, hiç yedeğinizin olmamasıyla birebir aynıdır.

Yedeğin size yaramayacağı yerler

İnsanların korunduklarını sandığı ama korunmadıkları üç durum var.

Bağlı bir kopyada fidye yazılımı. Yedek disk her zaman takılıysa ya da yedek yalnızca senkronize bir klasörün içinde yaşıyorsa, kötücül yazılım ikisine de ulaşır. Bunu kıran tek şey ortamı ayrı tutmaktır.

Aylarca kimsenin fark etmediği bozulma. Bir dosya altı ay önce bozulduysa ve yedeğiniz yalnızca son sürümü tutuyorsa, altı aydır bozulmayı yedekliyorsunuz demektir. Tarihli sürümler bunu çözer ve her bulut hizmetinin eski sürümleri ne kadar tuttuğuna dair kendi süresi vardır.

Artık açılmayan bir hesap. Çevrimiçi bir hesaptaki yedek, tam olarak o hesap kadar erişilebilirdir. Bir parola, bir doğrulama kodu ve şirketin kendi kararı; üçü de sizinle dosyalarınızın arasında durur.

Ve bu dersin geçmediği bir sınır: site yedekleri. Bir WordPress site yedeği yalnızca dosya değildir, veritabanı da vardır ve onu geri yüklemek ayrı bir iştir. Bir siteniz varsa, ikisinin birlikte ele alındığı yer hosting sayfamızdır ve WordPress taşıma rehberi bunun pratik biçimini gösterir.