مسیر یادگیری

ترجمه

ترجمه رساندن معناست به کسی که زبان دیگری دارد، و امروز بیشتر پیش نویس اول را ماشین می نویسد. چیزی که ماشین نمی نویسد قضاوت است: کدام معادل درست است، لحن کجا بی اجازه عوض شده، و چه چیزی اصلا نباید ترجمه شود.

۶ درس
رایگان، بدون ثبت نام

ترجمه ای که منتشر می شود کجا ساخته می شود

تقاطع دو چیز، و نه هیچ کدامشان به تنهایی.

تسلط به دو زبان

متن مبدا را بدون واژه نامه در سطح جمله می خوانید
در زبان مقصد می نویسید، نه ترجمه می کنید
تفاوت ثبت رسمی و محاوره را می شنوید

ترجمه ای که چاپ می شود

اصطلاحش درست است و جمله اش هم روان
خواننده متوجه نمی شود دارد ترجمه می خواند

شناخت حوزه متن

اصطلاح جا افتاده همان رشته را می شناسید
وقتی جمله مبدا غلط است می فهمید
می دانید خواننده این متن چه چیزی را از قبل بلد است

تسلط زبانی به تنهایی متنی می سازد که روان است و اصطلاحش غلط. شناخت حوزه به تنهایی متنی می سازد که درست است و کسی تا آخرش نمی رود. سخت ترین بخش این مسیر هم همین است: زبان را می شود تمرین کرد، حوزه را باید در آن کار کرده باشید.

مسیر، قدم به قدم

درس ها به ترتیبی چیده شده اند که هر کدام روی قبلی می ایستد. از هر جایی هم می شود وارد شد.

پل شیشه ای میان دو جزیره سفید که یک سمتش قرمز، سمت دیگر آبی و وسطش سبز است

یک تغییر واقعی در این حرفه افتاده و بیشتر دوره های فارسی هنوز جوری درس می دهند که انگار نیفتاده. کاری که ده سال پیش پول می گرفت، تولید پیش نویس اول بود؛ حالا آن تکه را ماشین انجام می دهد و کسی بابتش پول نمی دهد. کاری که پول می گیرد یک پله بالاتر رفته: تصمیم گرفتن درباره متنی که ماشین تولید کرده. این مسیر برای همان پله نوشته شده و برای همین درس دومش تاریخ ترجمه ماشینی است و نه یک فصل تزئینی در انتها.

مرز این مسیر با مسیر تولید محتوا ساده است: آنجا حرف خودتان را می نویسید، اینجا حرف یک نفر دیگر را می رسانید و اجازه ندارید عوضش کنید. همین محدودیت است که ترجمه را سخت می کند. نویسنده وقتی جمله ای درنمی آید عوضش می کند؛ مترجم نمی تواند، چون جمله مال او نیست.

یک انتظار را هم از اول صاف کنیم. این مسیر شما را مترجم رسمی نمی کند. ترجمه رسمی کار دارالترجمه ای است که مترجمش پروانه دارد و مهرش اعتبار حقوقی می آورد؛ آن اعتبار از مهارت نمی آید، از مجوز می آید و با یاد گرفتن به دست نمی آید. چیزی که اینجا یاد می گیرید ترجمه ای است که منتشر می شود، خوانده می شود و داور می خواندش.

سوال هایی که واقعا پرسیده می شوند

با وجود ترجمه ماشینی، یاد گرفتن ترجمه هنوز می ارزد؟

می ارزد، ولی نه برای کاری که ده سال پیش می ارزید. تولید پیش نویس اول دیگر مهارت کمیابی نیست و بازارش هم همین را نشان می دهد. چیزی که کمیاب مانده تشخیص است: اینکه بفهمید ترجمه ای که جلوی شماست کجا روان و غلط است، و این را فقط کسی می فهمد که خودش ترجمه کردن را بلد باشد.

برای شروع چقدر باید زبان دوم را بلد باشم؟

باید متن مبدا را در سطح جمله بدون واژه نامه بفهمید؛ اگر برای فهمیدن هر جمله دنبال لغت می گردید، هنوز وقت ترجمه نیست. اما جهت مهم تر از سطح است: در زبانی می نویسید که در آن قوی ترید و از زبانی می خوانید که در آن کافی هستید، نه برعکس. بیشتر ترجمه های بد از این می آیند که کسی به زبانی نوشته که فقط آن را می فهمد.

ترجمه رسمی هم در این مسیر هست؟

نه، و عمدا نیست. ترجمه رسمی یک مهارت نیست، یک مجوز است: مترجمی که پروانه دارد سند را مهر می کند و همان مهر است که آن را جلوی یک اداره یا سفارت معتبر می کند. هیچ درسی این را نمی دهد. اگر سند رسمی دارید سراغ دارالترجمه بروید، نه سراغ این صفحه.

این مسیر برای کسی نوشته شده که خودش ترجمه می کند. اگر متنی جلوی شماست که یک اصطلاح غلط در آن گران تمام می شود و وقت یاد گرفتن ندارید، صفحه خدمات ترجمه را ببینید