سئو محتوا و E-E-A-T
E-E-A-T مخفف تجربه، تخصص، اعتبار و اعتماد است و گوگل در همان صفحه ای که معرفیشان می کند می نویسد از این چهار، اعتماد مهم ترین است و سه تای دیگر به آن می ریزند. همان صفحه می گوید خود E-E-A-T یک فاکتور رتبه نیست، یعنی چیزی که واقعا سنجیده می شود شواهدی است که روی صفحه گذاشته اید.
- درس ۶ از ۱۵
- میانی
- رایگان، بدون ثبت نام
سه ستون و یک سقف، نه چهار ستون
شکل از جمله خود گوگل درآمده: از این چهار جنبه اعتماد مهم ترین است و بقیه به آن کمک می کنند. پس اعتماد سقف است و سه تای دیگر نگهش می دارند.
-
تجربه
خودتان این کار را کرده اید؟ همان چیزی که در فارسی از همه کمیاب تر است.
-
تخصص
موضوع را می شناسید و اشتباه های رایجش را می دانید.
-
اعتبار
دیگران در همین حوزه به شما ارجاع می دهند.
هیچ کدام از این سه ستون تمام شدنی نیست و هیچ کدام هم نمره ندارد. گوگل صریح نوشته که خود E-E-A-T یک فاکتور رتبه نیست.
آخرین بررسی: فکت ها و نام ابزارهای این درس در همین تاریخ با منابعشان بازبینی شده اند.
E-E-A-T یعنی چه و چرا اعتماد از بقیه مهم تر است؟
چهار حرف، چهار کلمه: تجربه، تخصص، اعتبار و اعتماد. سئو محتوا کاری است که می کنید تا این چهار چیز روی خود صفحه دیده شود، نه اینکه در جای دیگری ادعا شود.
گوگل در همان صفحه ای که این چهار را معرفی می کند یک جمله دارد که در ترجمه های فارسی معمولا جا می افتد: از این جنبه ها، اعتماد از همه مهم تر است و بقیه به اعتماد کمک می کنند. پس اینها چهار کار جدا نیستند که هر کدام را جدا تیک بزنید. سه تا شاهدند و یکی نتیجه.
جمله دوم از این هم مهم تر است. گوگل می نویسد خود E-E-A-T یک فاکتور رتبه مشخص نیست؛ چیزی که سیستم هایش به کار می برند ترکیبی از عامل هاست که محتوای دارای E-E-A-T خوب را تشخیص می دهد. تفاوت این دو جمله همه چیز است. نمره ای به اسم E-E-A-T وجود ندارد که بالا و پایین برود، پس هیچ افزونه و هیچ ابزاری هم نمی تواند آن را به شما بدهد.
و نکته ای که کمتر گفته می شود: لازم نیست هر صفحه هر چهار را نشان بدهد. گوگل خودش مثال می زند که یک محتوا ممکن است به خاطر تجربه ای که نشان می دهد مفید باشد و محتوایی دیگر به خاطر تخصصی که منتقل می کند. نقد یک هدفون از کسی که شش ماه استفاده اش کرده، تخصص فنی لازم ندارد. تجربه دارد و همان کافی است.
سه سوالی که گوگل از محتوای شما می پرسد
به جای معیارهای مبهم، گوگل سه سوال ساده پیشنهاد می کند و همان سه تا کل موضوع را جمع می کند: چه کسی نوشته، چطور ساخته شده، چرا اصلا نوشته شده.
سوال چه کسی، خواسته اش مشخص است: خواننده باید بتواند بفهمد این را چه کسی نوشته و چرا حرفش قابل اتکاست. یعنی یک اسم واقعی، نه «تیم محتوای ما». اسمی که بشود جای دیگری هم پیدایش کرد.
سوال چطور، درباره روش است. اگر مطلب یک مقایسه است، خواننده حق دارد بداند چند مورد بررسی شده و بر چه اساسی. گوگل همین جا صریح می گوید که این سوال شامل محتوای خودکار و تولید شده با هوش مصنوعی هم می شود و توضیح دادن روش کمک می کند خواننده بفهمد اتوماسیون چه نقشی داشته است.
سوال چرا، به گفته خود گوگل مهم ترین سوال است. جواب درست این است که محتوا اول برای کمک به آدم ها ساخته شده باشد، نه برای جذب کلیک از موتور جستجو. جواب غلط را هم می شود از بیرون تشخیص داد: صفحه ای که سه پاراگراف مقدمه دارد و بعد جواب را در یک خط می دهد، برای رتبه نوشته شده و خواننده این را در ده ثانیه می فهمد.
این سه سوال یک خاصیت خوب دارند: قابل تیک زدن نیستند. نمی شود «چرا» را با اضافه کردن یک تگ حل کرد.
همان سه سوال، یک بار با جواب و یک بار با ظاهر جواب
جواب واقعی دارد
- اسم نویسنده که در جای دیگری هم قابل پیدا کردن است
- یک جمله که می گوید این را چطور اندازه گرفته یا بررسی کرده اید
- هر عدد با منبعی که می شود بازش کرد
- یک حد: جایی که این توصیه کار نمی کند
فقط شکل جواب را دارد
- نویسنده: تیم محتوا
- «طبق تحقیقات» بدون نام بردن هیچ تحقیقی
- تاریخی که هر ماه جلو کشیده می شود بدون تغییر متن
- صفحه ای که هیچ جا نمی گوید کجا اشتباه می شود
ستون راست جریمه نمی گیرد. فقط چیزی به خواننده نمی دهد، و صفحه ای که چیزی نمی دهد جای خودش را به صفحه ای می دهد که می دهد.
شواهد روی صفحه چه شکلی است؟
اینجا جایی است که بیشتر مقاله های فارسی درباره E-E-A-T متوقف می شوند، چون از اینجا به بعد کار دارد.
شاهد یعنی چیزی که خواننده می تواند بررسی اش کند. عددی که منبعش کنارش نوشته شده. جمله ای که می گوید این را کجا و کی اندازه گرفته اید. اسمی که به یک پروفایل واقعی وصل است. تاریخی که می گوید آخرین بار کی این اطلاعات بازبینی شده. و مهم تر از همه، یک حد: جایی که خودتان می گویید این توصیه کجا جواب نمی دهد.
نسخه چک لیستی همین چیزها این شکلی است: یک باکس نویسنده با عکس استوک و بیوگرافی ده کلمه ای، یک تاریخ که هر ماه جلو کشیده می شود، و جمله «طبق تحقیقات» بدون اینکه هیچ تحقیقی نام برده شود. هر سه تا ظاهر شاهد را دارند و هیچ کدام شاهد نیستند.
یک تمرین ساده که واقعا کار می کند: مقاله خودتان را باز کنید و هر جمله ای که یک ادعا دارد را علامت بزنید. حالا برای هر کدام بپرسید خواننده از کجا بفهمد این درست است. جمله هایی که جوابی ندارند، همان هایی هستند که صفحه شما را از هر رقیبی که جواب دارد ضعیف تر می کنند.
و ذکر آنچه نمی دانید هم شاهد است. نوشتن «این را اندازه نگرفته ایم» چیزی از اعتبار شما کم نمی کند؛ برعکس، تنها چیزی است که بقیه اعدادتان را باورپذیر می کند.
تجربه با تخصص یکی نیست
حرف اول E-E-A-T دیرتر از بقیه اضافه شد و دقیقا همان است که در محتوای فارسی کمترین جا را دارد.
گوگل در فهرست سوال هایی که برای خودارزیابی می دهد، این را جدا پرسیده: آیا محتوای شما تجربه دست اول و عمق دانش را نشان می دهد، مثلا تخصصی که از استفاده واقعی از یک محصول یا خدمت یا از رفتن به یک جا می آید. کلمه کلیدی «استفاده واقعی» است.
حالا بازار فارسی را نگاه کنید. صد مقاله درباره یک محصول، همه بر اساس همان دیتاشیتی که سازنده منتشر کرده. هیچ کدام دروغ نمی گویند و هیچ کدام هم چیزی به دنیا اضافه نمی کنند. اولین کسی که بنویسد بعد از سه ماه استفاده چه چیزی خراب شد، تنها صفحه ای است که از بقیه قابل تشخیص است.
این برای کسب و کارهای کوچک خبر خوبی است. تجربه چیزی است که خریدنی نیست و رقیب بزرگ تر هم لزوما ندارد. یک تعمیرکار که ده سال یک مدل خاص را باز کرده، درباره آن مدل چیزهایی می داند که هیچ سایت بزرگی ندارد. مشکل این است که آن را نمی نویسد، چون فکر می کند «مقاله» یعنی چیزی که شبیه بقیه مقاله ها باشد.
و یک هشدار: تجربه ساختگی بدترین حالت است. جمله «در پروژه های خودمان دیده ایم» بدون اینکه پروژه ای در کار باشد، همان دروغی است که وقتی لو برود اعتماد را نه کم، بلکه صفر می کند.
محتوای مفید از نگاه گوگل: چه چیزی را نکنید
گوگل در همان صفحه فهرستی از سوال ها دارد که اگر جوابشان بله باشد، باید در روش تولید محتوایتان تجدید نظر کنید. چهار تای مهمشان از این قرار است.
- محتوا در وهله اول برای جذب بازدید از موتور جستجو ساخته شده است؟
- روی موضوع های زیاد و پراکنده حجم زیادی محتوا تولید می کنید به امید اینکه بخشی از آن بگیرد؟
- از اتوماسیون گسترده برای تولید محتوا روی موضوع های متعدد استفاده می کنید؟
- عمدتا حرف دیگران را خلاصه می کنید بدون اینکه چیز زیادی اضافه کنید؟
سومی و چهارمی اینجا مهم ترند، چون امروز به هم چسبیده اند. مدل زبانی خلاصه کردن حرف دیگران را بی نهایت ارزان کرده، و نتیجه اش سایت هایی است که در یک ماه دویست صفحه منتشر می کنند که هیچ کدام چیزی ندارند که در ده صفحه اول نتایج نباشد.
سیاست هرزنامه گوگل هم برای همین یک نام مشخص دارد و تعریفش را خودش نوشته: وقتی صفحه های زیادی عمدتا برای دستکاری رتبه ساخته می شوند و نه برای کمک به کاربر. یک قید در همان تعریف هست که معمولا نقل نمی شود و همه چیز را روشن می کند: بدون توجه به اینکه چطور ساخته شده اند.
و نکته ای که مستقیم به کار روزانه می خورد: خلاصه کردن ممنوع نیست. خلاصه کردن به علاوه یک چیز که فقط شما دارید، همان کاری است که یک صفحه خوب می کند.
YMYL کجاست و چرا آنجا سخت گیری بیشتر است؟
گوگل می نویسد سیستم هایش برای موضوع هایی که می توانند روی سلامت، ثبات مالی یا امنیت آدم ها، یا بر رفاه جامعه اثر جدی بگذارند، وزن بیشتری به E-E-A-T قوی می دهند. اسم این دسته را YMYL گذاشته، کوتاه شده «پول شما یا زندگی شما».
پس مقاله دارو، مشاوره سرمایه گذاری، حقوق و موضوع های ایمنی در یک دسته اند و بررسی یک هدفون در دسته دیگر. این یعنی اگر در حوزه YMYL کار می کنید، آن چیزهایی که در حوزه های دیگر خوب اند و می شود نداشتشان، اینجا شرط ورودند: نویسنده با نام و صلاحیت واقعی، منبع برای هر ادعای عددی، و تاریخ بازبینی.
اشتباه رایجی که در سایت های ایرانی زیاد دیده می شود این است که یک سایت غیر پزشکی، برای گرفتن ترافیک، چند مقاله سلامت منتشر می کند. آن مقاله ها با معیار YMYL سنجیده می شوند و سایت شما هیچ کدام از شرط های آن را ندارد. نتیجه اش این است که هم آن صفحه ها بی اثر می مانند و هم وقت تیم محتوا رفته است.
مرز این حرف را هم بگویم: YMYL یک برچسب رسمی نیست که به دامنه شما بخورد. توصیف یک دسته موضوعی است، و همان یک صفحه ای که در آن دسته می نویسید با همان معیار سنجیده می شود، نه کل سایتتان.
اعتماد را در سایت می سازید، نه در مقاله
یک ادعا در یک جمله است، آن جمله در یک صفحه است، و آن صفحه روی یک سایت است. اعتماد در هر سه لایه ساخته می شود و بیشتر تیم های محتوا فقط روی لایه وسط کار می کنند.
لایه سایت چیزهای ساده ای می خواهد و همه شان یک بار انجام می شوند: صفحه ای که می گوید شما کی هستید، صفحه ای که تیم را با اسم معرفی می کند، راه تماس واقعی، و سیاست تحریریه ای که می گوید محتوا چطور تولید و بررسی می شود. هیچ کدام از اینها اسکیما یا افزونه لازم ندارد.
ما همین کار را روی همین سایت کرده ایم و می شود بازش کرد و دید: سیاست تحریریه نوشته شده و در آن گفته ایم محتوا چطور بررسی می شود و هوش مصنوعی کجای کار است. اینکه بشود این صفحه را باز کرد، خودش بخشی از همان شواهدی است که این درس درباره اش حرف می زند.
و آخرین چیز، که برای بیشتر سایت ها سخت ترین است: اگر محتوا بخشی از کارتان است و وقتش را ندارید، سپردنش اشکالی ندارد. کاری که ما زیر عنوان تولید محتوا انجام می دهیم دقیقا همین است. ولی چیزی که نمی شود سپرد، تجربه دست اول شماست؛ آن را باید خودتان بگویید، حتی اگر کس دیگری بنویسدش.
اعتماد در سه لایه ساخته می شود
از داخل به بیرون. بیشتر تیم های محتوا فقط لایه وسط را می سازند و بعد تعجب می کنند که چرا مقاله خوبشان اثر ندارد.
-
۱
جمله
ادعا با منبع یا اندازه گیری خودش، در همان جمله.
-
۲
صفحه
نویسنده با نام، تاریخ بازبینی، روش کار، و یک حد اعلام شده.
-
۳
سایت
درباره ما، تیم با اسم، راه تماس واقعی، سیاست تحریریه.
لایه بیرونی یک بار ساخته می شود و برای همه صفحه ها کار می کند. لایه داخلی هر بار از نو نوشته می شود.
مسیر سریع با هوش مصنوعی
کاری که مدل زبانی اینجا واقعا خوب انجام می دهد نوشتن نیست، پیدا کردن است: مچ گرفتن از جمله هایی که ادعا دارند و شاهد ندارند. این کاری است که خودتان روی متن خودتان بد انجام می دهید، چون می دانید منظورتان چه بوده و ذهنتان جای خالی را پر می کند. برای این کار مدل ارزان و سریع از رده فلش کافی است، چون کار استخراج است نه قضاوت؛ انتخاب فعلی ما در بخش <a class="text-link" href="/ai/">هوش مصنوعی</a> هست.
- متن خام مقاله را بردارید، بدون تیترها و بدون منوی سایت. فقط پاراگراف ها.
- نسخه پایین را اجرا کنید. خروجی یک جدول است: هر ادعا، شاهدی که در متن هست، و اگر نیست چه چیزی لازم است.
- سطرهای بدون شاهد را خودتان جواب بدهید. یا منبعش را پیدا کنید، یا اندازه اش بگیرید، یا ادعا را کوچک کنید تا به چیزی که می دانید برسد.
- سطرهایی که نه منبع دارند و نه اندازه گیری، حذف می شوند. این سخت ترین قدم است و همان قدمی است که صفحه را از بقیه جدا می کند.
نسخه آماده کپی
نقش: بازبین ادعا. کار تو نوشتن نیست، فقط پیدا کردن است.
متن:
{متن مقاله}
کاری که می کنی:
۱. هر جمله ای که یک ادعای قابل بررسی دارد را جدا کن. ادعای قابل بررسی یعنی عدد، تاریخ، مقایسه، رابطه علت و معلولی، یا نقل قول از یک منبع.
۲. برای هر کدام یک سطر جدول بساز با این ستون ها: جمله، نوع ادعا، شاهدی که در همین متن آمده، حکم.
۳. حکم فقط یکی از این سه است: شاهد دارد، شاهد ندارد، شاهد مبهم دارد. «شاهد مبهم» یعنی به چیزی ارجاع داده که نامش برده نشده، مثل «تحقیقات» یا «کارشناسان».
۴. زیر جدول، برای هر سطری که حکمش شاهد ندارد، یک خط بنویس که چه نوع شاهدی آن ادعا را می بندد: منبع بیرونی، اندازه گیری خود نویسنده، یا کوچک کردن ادعا.
قواعد:
- هیچ منبعی پیشنهاد نکن و هیچ آدرسی ننویس. اگر منبع را نمی دانی، فقط بنویس چه نوع منبعی لازم است.
- متن را بازنویسی نکن و جمله ای اضافه نکن.
- جمله هایی که نظر شخصی نویسنده اند و ادعای قابل بررسی ندارند را نیاور.
- اگر یک ادعا دو بار در متن تکرار شده، یک سطر بساز و بگو چند بار تکرار شده.
قبل از اعتماد به خروجی: دو چیز را خودتان باید بپذیرید. اول اینکه خروجی این نسخه معمولا از چیزی که انتظار دارید بلندتر است و اولین واکنش این است که «اینقدر هم بد نیست». همین واکنش دلیل وجود این کار است. دوم و مهم تر: مدل نمی داند ادعای شما درست است یا غلط؛ فقط می گوید شاهدی کنارش هست یا نه. پر کردن ستون شاهد کار شماست و هیچ بخشی از آن را نباید به مدل بسپارید، چون مدلی که از او منبع بخواهید منبع می سازد. و اگر ادعایی نه منبع دارد و نه اندازه گیری، جواب درست حذف کردن آن جمله است، نه نرم تر نوشتنش.
هوش مصنوعی در این کار
موضع این درس ساده است: کمک گرفتن بله، انتشار انبوه بدون ویرایش نه. مدل زبانی می تواند پیش نویس بنویسد، ساختار پیشنهاد بدهد و جمله های بی شاهد را پیدا کند. چیزی که نمی تواند بدهد، دقیقا همان چیزی است که E-E-A-T از آن ساخته شده: اینکه شما چه کاری کرده اید، چه چیزی را اندازه گرفته اید و چه چیزی در دستتان خراب شده. بحث کامل این موضوع، با منبع و با مکانیزم، درس محتوای هوش مصنوعی و سئو در همین مسیر است.
ابزارهایی که واقعا کمک می کنند
- NotebookLM برای وقتی که منبع دارید و می خواهید متن فقط از همان ها ساخته شود: منبع را خودتان بارگذاری می کنید و جواب ها از همان بسته درمی آید. راهنمای خود گوگل می گوید در همان مناطقی کار می کند که اپ جمینای کار می کند و ایران در آن فهرست نیست.
- Claude برای اجرای نسخه بازبینی ادعا و برای گرفتن ساختار، چون قید می پذیرد و دلیل حکمش را می نویسد. ایران در فهرست کشورهای پشتیبانی شده انتروپیک نیست و پرداخت رسمی از ایران انجام نمی شود.
- Gemini برای پیش نویس فارسی و بازنویسی، چون فارسی در فهرست زبان های اپ وبش هست. صفحه خود گوگل می گوید این اپ در بیش از دویست و سی کشور و منطقه کار می کند و ایران در آن فهرست نیست.
- RGB لایه دسترسی و پرداخت برای ایران، جدا از خود ابزارها.
کجا نتیجه معکوس می دهد
ریسک اینجا ریسک لو رفتن نیست، ریسک ساخته شدن است. مدلی که از او بخواهید متن را «معتبرتر» کند، دقیقا همان چیزهایی را می سازد که این درس شاهد می نامد: یک درصد، یک مطالعه، یک نقل قول از کارشناسی که وجود ندارد. متن نتیجه شسته و رفته تر به نظر می رسد و هر ادعای تازه اش ساختگی است. تنها راه جلوگیری این است که هیچ وقت از مدل شاهد نخواهید و فقط از او بخواهید جای خالی شاهد را نشان بدهد. گوگل خودش موضوع را جای دیگری گذاشته و صریح گفته تمرکزش روی کیفیت محتواست و نه روی اینکه چطور تولید شده؛ چیزی که سیاست هرزنامه اش هدف گرفته، تولید انبوه محتوای بی ارزش است. پس مسئله ابزار نیست. مسئله انتشار چیزی است که هیچ کس بررسی اش نکرده.
منبع ها: Google Search Central: creating helpful, reliable, people-first content Google Search Central: how Google Search views AI-generated content Google Search Central: spam policies (scaled content abuse)
حد این توصیه
E-E-A-T صفحه ای را رتبه نمی دهد. توصیف چیزی است که سیستم های گوگل سعی می کنند تشخیصش بدهند، نه اهرمی که بکشید. روی عبارتی که تقاضا ندارد، یا وقتی ده نتیجه اول همه انجمن و شبکه اجتماعی اند، هیچ باکس نویسنده و هیچ صفحه درباره ما چیزی را عوض نمی کند. و راهنمای ارزیاب های کیفیت هم، به نوشته خود گوگل، بازخوردی است برای سنجش اینکه الگوریتم درست کار می کند یا نه؛ ارزیاب ها صفحه ها را رتبه بندی نمی کنند و امتیازشان مستقیم وارد نتایج نمی شود.
از تجربه خود ما
روی همین سایت، صفحه نمونه کارها سه نظر مشتری دارد و هر سه به یک سایت واقعی و قابل باز کردن نسبت داده شده اند، نه به یک اسم کوچک با عکس. چیزی که در سورس همان صفحه پیدا نمی کنید، اسکیمای Review و AggregateRating است: عمدا هیچ کدام چاپ نمی شود، و دلیلش در کامنت بالای همان تابع در کد ما نوشته شده. نظری که خودتان از مشتری خودتان جمع کرده اید، در صفحه خدمات و درباره ما واجد شرایط ستاره گرفتن در نتایج نیست، و علامت گذاری کردنش برای گرفتن ستاره دقیقا همان کاری است که E-E-A-T را خراب می کند، نه درست. ستاره ای که در نتیجه گوگل ببینید و پشتش هیچ نظر بررسی شده ای نباشد، همان چیزی است که این درس اسمش را ظاهر شاهد گذاشت.
سوال هایی که واقعا پرسیده می شوند
E-E-A-T یک فاکتور رتبه است؟
نه، و این را خود گوگل نوشته است. چیزی که هست، ترکیبی از عامل هاست که سیستم های گوگل با آن محتوای دارای E-E-A-T خوب را تشخیص می دهند. پس نمره ای وجود ندارد که بالا ببرید؛ فقط شواهدی هست که روی صفحه می گذارید یا نمی گذارید.
باید زیر هر مقاله باکس نویسنده بگذارم؟
باکس مهم نیست، اسم مهم است. چیزی که کار می کند یک نام واقعی است که خواننده بتواند در جای دیگری هم پیدایش کند و ببیند این آدم چرا صلاحیت این حرف را دارد. باکسی که فقط یک عکس و دو خط تعریف دارد، همان چیزی است که این درس ظاهر شاهد نامید.
محتوایی که با هوش مصنوعی نوشته شده جریمه می شود؟
گوگل می گوید تمرکزش روی کیفیت محتواست و نه روی روش تولیدش. چیزی که سیاست هرزنامه اش هدف گرفته، تولید انبوه محتوای بی ارزش است، با هر ابزاری که ساخته شده باشد. یعنی سوال درست این نیست که با چه چیزی نوشته شده؛ سوال این است که چه چیزی در آن هست که در ده نتیجه اول نبوده.