یادگیری طراحی گرافیک از صفر

طراح گرافیک واقعا چه کار می کند؟

تصمیم می گیرد. طراحی گرافیک یعنی چیدن متن و تصویر و فضای خالی روی یک سطح، طوری که یک پیام مشخص به یک آدم مشخص برسد. فایل خروجی نتیجه کار است، نه خود کار؛ کار همان تصمیم هایی است که پشت آن گرفته شده.

سه تصمیم در هر پروژه ای تکرار می شوند و بقیه جزئیات اند. اول: چه چیزی حذف شود. تازه کار همه چیز را نگه می دارد و بعد دنبال جایی می گردد که همه را جا بدهد. دوم: چه چیزی رتبه اول را بگیرد، یعنی اگر مخاطب فقط یک چیز را ببیند، آن یک چیز چه باشد. سوم: چه چیزی تکرار شود، چون همان تکرار است که چند صفحه پراکنده را به یک برند تبدیل می کند.

هر کار واقعی هم چهار محدودیت با خودش می آورد و طرح خوب طرحی است که با هر چهارتا کنار آمده باشد. سطح: اندازه اش چقدر است و از چه فاصله ای دیده می شود. مخاطب: چه کسی و در چه حالتی نگاهش می کند، در حال رد شدن از خیابان یا نشسته پشت میز. تولید: قرار است چاپ شود یا روی نمایشگر بماند، و بودجه اش چقدر است. و برند: چیزی که هست و طرح شما نباید با آن حرف بزند.

موضع ما اینجا صریح است: کارفرما بابت فایل پول نمی دهد، بابت تصمیم پول می دهد و فایل رسید آن تصمیم است. کسی که فقط نرم افزار بلد است هر تغییری را که بگویند اعمال می کند؛ طراح می گوید این تغییر پیام را خراب می کند و دلیلش را می آورد. همین جمله دوم است که قیمت کار را تعیین می کند.

این رشته به چند شاخه تقسیم می شود؟

پنج شاخه که در عمل کمتر با هم قاطی می شوند تا آن چیزی که در آگهی های کاریابی به نظر می رسد. هویت برند: لوگو، پالت، فونت و کتابچه ای که می گوید بقیه چطور از اینها استفاده کنند. چاپ: کاتالوگ، بسته بندی، کارت ویزیت، جایی که مد رنگی و نشت لبه و رزولوشن اهمیت پیدا می کنند و اشتباه، برخلاف وب، برگشت پذیر نیست. دیجیتال و شبکه اجتماعی: پست و بنر و تبلیغ، در اندازه های کوچک و روی نمایشگرهایی که هیچ کدام رنگ را یک جور نشان نمی دهند. موشن: همان طراحی، به علاوه زمان. و رابط کاربری: طراحی چیزی که قرار است با آن کار شود، نه فقط نگاه.

چیزی که کمتر گفته می شود این است که هیچ کس در هر پنج تا خوب نیست، و لازم هم نیست باشد. شاخه است که تعیین می کند با چه ابزاری کار کنید، خروجی چه فرمتی باشد و کار کجا خراب شود. طراح چاپ که فایلش را در حالت RGB تحویل بدهد، رنگ ها را روی کاغذ کدر تحویل گرفته و دیگر کاری نمی شود کرد. طراح شبکه اجتماعی که جزئیات ریز می گذارد، طرحش روی صفحه گوشی از بین می رود. اینها اشتباه سلیقه نیستند، اشتباه شاخه اند.

دو شاخه از این پنج تا در همین سایت مسیر خودشان را دارند و جای درست خواندنشان آنجاست: موشن و ویدیو و اصول طراحی رابط کاربری. بقیه این مسیر روی سه شاخه اول می ایستد.

چرا بیشتر کار زیر خط آب می ماند؟

چون تنها چیزی که مشتری می بیند فایل نهایی است و آن کوچک ترین تکه کار است. زیرش پنج لایه هست که هیچ کدامشان در نمونه کار دیده نمی شوند و هر کدامشان می توانند کل پروژه را زمین بزنند.

اول بریف: اینکه این طرح قرار است چه مشکلی را حل کند. جمله ای مثل «یک پوستر می خواهم» بریف نیست؛ «می خواهم آدم هایی که از جلوی مغازه رد می شوند بفهمند ما شنبه ها هم بازیم» بریف است. دوم محدودیت ها: اندازه، فاصله دید، بودجه چاپ، جایی که نصب می شود. سوم نسخه هایی که رد شدند، که در عمل بیشتر وقت پروژه را می گیرند و هیچ جا نشان داده نمی شوند. چهارم مشخصات تولید: مد رنگی، نشت لبه، حداقل اندازه ای که لوگو هنوز خوانده می شود. و پنجم تحویل: فایل منبع، فونت ها و اجازه استفاده از آنها، و اینکه چه کسی بعدا می تواند این را ویرایش کند.

لایه پنجم بیشتر از بقیه دردسر می سازد و کمتر از همه درباره اش حرف می زنند. لوگو یک فایل نیست؛ یک خانواده فایل است در اندازه ها و حالت های مختلف، به علاوه قاعده اینکه هر کدام کجا به کار می رود. اگر تحویل شما یک PNG باشد، مشتری شش ماه بعد که تابلو می خواهد، برمی گردد و شما باید از اول بکشید. و اگر فونتی که استفاده کرده اید اجازه استفاده تجاری نداشته باشد، مشکل شما نیست که تمام می شود، مشکل مشتری است که تازه شروع می شود.

اول چه چیزی را یاد بگیرم؟

پنج پله، به این ترتیب، و ترتیبش بیشتر از سرعتش اهمیت دارد.

پله اول دیدن است و از همه کم هزینه تر و از همه بی توجه تر. بیست طرح را که کارشان را خوب انجام می دهند جمع کنید و برای هر کدام یک جمله بنویسید که چرا کار می کند. جمله باید مشخص باشد: «چون فقط یک چیز بزرگ است و بقیه واقعا کوچک اند» جمله است، «چون تمیز است» جمله نیست. همین تمرین ساده، در چند هفته، کاری می کند که بتوانید درباره طرح حرف بزنید.

پله دوم اصول است: سلسله مراتب، کنتراست، ترازبندی، فضای خالی و تکرار. اینها را نه به عنوان قانون، به عنوان توضیح یاد بگیرید؛ توضیح اینکه چشم چطور گروه بندی می کند. پله سوم رنگ و تایپ است، دو جایی که بیشترین کار آماتور خودش را لو می دهد و خوشبختانه هر دو قاعده پذیرند.

پله چهارم یک ابزار است، فقط یکی، تا جایی که میانبرهای آن را از حفظ باشید. و پله پنجم یک کار واقعی: برای یک آدم واقعی، با محدودیت واقعی و بازخوردی که خوشتان نمی آید. تمرین بدون کارفرما سقف دارد، چون خودتان هم بریف را می نویسید و هم قبولش می کنید.

با چه چیزی تمرین کنم، بدون خرج؟

سه نرم افزار رایگان و متن باز کل کار تمرینی را پوشش می دهند و اصولی که در این مسیر می خوانید در هر سه یکسان است. اینکسکیپ برای وکتور، یعنی لوگو و آیکن و هر چیزی که قرار است بزرگ چاپ شود. گیمپ برای تصویر پیکسلی. و پن پات برای چیدمان صفحه و رابط، که متن باز است و روی سرور خودتان هم نصب می شود. فیگما هم طرح رایگان دارد و برای شروع کافی است.

فونت هم لازم نیست خریده شود تا تمرین کنید. گوگل فونتس برای لاتین، و برای فارسی وزیرمتن که با پروانه SIL Open Font منتشر شده و ارقام فارسی خودش را دارد. همین دومی مهم تر از چیزی است که به نظر می رسد: فونتی که ارقام فارسی نداشته باشد، عددها را از یک فونت دیگر قرض می گیرد و در همان لحظه شکل و ارتفاعشان با بقیه جمله فرق می کند.

و تمرینی که واقعا جواب می دهد یکی است: یک طرح خوب را انتخاب کنید، خوب نگاهش کنید، ببندیدش، و از صفر بازسازی اش کنید بدون اینکه اصل جلوی چشمتان باشد. بعد دو تا را کنار هم بگذارید. فاصله ای که می بینید فهرست درس های شماست، و برخلاف تماشای آموزش، این فهرست را خودتان کشف می کنید و برای همین یادتان می ماند.

یک محدودیت صریح هم اینجا هست: این ابزارهای رایگان برای یاد گرفتن سقف ندارند، برای تحویل حرفه ای دارند. فایل آماده چاپ با پروفایل رنگی درست، و رد و بدل کردن فایل با تیمی که روی ابزار دیگری کار می کند، دو جایی است که دیر یا زود باید تصمیم بگیرید.

چقدر طول می کشد تا چشمم راه بیفتد؟

عددی نمی دهیم، چون هر عددی که بدهیم ساختگی است. چیزی که می شود گفت این است که کار به دو تکه با سرعت های خیلی متفاوت تقسیم می شود، و دوره ها تکه سریع را می فروشند و طوری وانمود می کنند که انگار همه اش همان است.

تکه سریع یاد گرفتنی است: واژگان این رشته چند هفته وقت می برد، یک ابزار یکی دو ماه، و دانش تولید بعد از چند کار واقعی جا می افتد. تکه کند سلیقه است، و سلیقه در واقع حافظه است؛ حافظه چیزهایی که دیده اید و به آنها فکر کرده اید. حافظه را نمی شود دانلود کرد و همین است که هیچ دوره ای کوتاهش نمی کند.

پس اگر کسی به شما دوره ای فروخت که در فلان مدت طراح حرفه ای می شوید، آن چیزی که واقعا می فروشد تکه سریع است. اشکالی هم ندارد، به شرطی که خودتان بدانید بقیه اش را کجا باید بگیرید: از نگاه کردن، بازسازی کردن و کار گرفتن. تنها میانبر واقعی این است که آن نگاه کردن را عمدی و منظم کنید، نه اینکه منتظر بمانید خودش اتفاق بیفتد.