ابزارهای آنالیز سایت یک نمره به شما می دهند و آن نمره تقریبا هیچ وقت به رتبه شما ربط ندارد. برای اینکه این را نشان دهیم، ده سایتی را که برای عبارت «آنالیز سایت» رتبه یک تا ده دارند با همان معیارهایی سنجیدیم که خودشان اندازه می گیرند.
نتیجه این نیست که آن ابزارها بد هستند. نتیجه این است که چیزی که می سنجند با چیزی که مهم است یکی نیست.
روش، و عددی که عمدا حذف کردیم
در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ صفحه اصلی هر ده سایت را از یک سرور در هلسینکی گرفتیم و چهار چیز را ثبت کردیم: نسخه پروتکل HTTP، حجم HTML، مدت اعتبار گواهی، و اینکه آیا هنوز اسکیمای FAQ می فرستند.
یک عدد را عمدا از جدول برداشتیم: زمان پاسخ سرور. سرور اندازه گیری ما در فنلاند است و سایت های ایرانی از آنجا دور هستند، پس آن عدد بیشتر فاصله جغرافیایی را می سنجد تا کیفیت سرور را. سایت خودمان هم پشت شبکه توزیع محتوا است و از نقطه اندازه گیری نزدیک، که یعنی مقایسه به نفع ما تقلب می کند.
این را می نویسیم چون تشخیص اینکه کدام اندازه گیری معتبر نیست، خودش نصف کار آنالیز است. هر گزارشی که زمان پاسخ سرورهای ایرانی را از یک ابزار خارجی به شما نشان بدهد و این را نگوید، عددی به شما داده که معنی ندارد.
نتیجه ده سایت
| سایت | HTTP | حجم HTML | اعتبار گواهی | اسکیمای FAQ |
|---|---|---|---|---|
| jetseo.ir | ۲ | ۱۴۳ کیلوبایت | ۸۹ روز | ندارد |
| kwrank.ir | ۱.۱ | ۱۷۳ کیلوبایت | ۳۶۴ روز | ندارد |
| checkup.tools | ۲ | ۶۹ کیلوبایت | ۹۰ روز | ندارد |
| mizfa.tools | ۲ | ۱۸۱ کیلوبایت | ۸۹ روز | ندارد |
| keywordchi.com | ۲ | ۵۷۰ کیلوبایت | ۸۹ روز | ندارد |
| seokar.com | ۲ | ۸۶ کیلوبایت | ۸۹ روز | دارد |
| seoiran.com | ۲ | ۵۴۰ کیلوبایت | ۸۹ روز | دارد |
| cando.ac | ۲ | ۷۸۵ کیلوبایت | ۳۵۹ روز | ندارد |
| rtl-theme.com | ۲ | ۴۱۰ کیلوبایت | ۸۹ روز | ندارد |
| iranweblife.com | ۲ | ۲۸۰ کیلوبایت | ۸۹ روز | ندارد |
| rgb.ir (ما) | ۲ | ۱۷۳ کیلوبایت | ۹۰ روز | دارد |
ستون آخر را جدی بخوانید. سه سایت هنوز اسکیمای FAQ می فرستند و یکی از آن سه ما هستیم. گوگل از ۷ مه ۲۰۲۶ دیگر آن را نمایش نمی دهد و ما هم در مرور کلی کارهایی که در سئو واقعا اثر دارند جایش را توضیح داده ایم؛ ولی هنوز روی صفحه اصلی خودمان هست. جدولی که نویسنده اش در آن بهترین ردیف نیست، احتمال بیشتری دارد که راست بگوید.
چیزی که در این جدول واقعا مهم است
سه یافته ارزش دارند و بقیه ستون ها تزئین اند.
یک سایت هنوز روی HTTP/1.1 است. kwrank.ir تنها سایت این فهرست است که نسخه دوم پروتکل را ندارد. این یعنی مرورگر منابع صفحه را پشت سر هم می گیرد نه همزمان، و روی صفحه ای با ده ها فایل تفاوتش دیدنی است. جالب اینکه هیچ ابزار آنالیز فارسی که ما دیدیم این را در گزارشش نمی آورد.
اختلاف حجم یازده برابر است. از ۶۹ کیلوبایت تا ۷۸۵ کیلوبایت، برای صفحه هایی که کار مشابهی می کنند. حجم HTML بر خلاف زمان پاسخ، به جای اندازه گیری ربطی ندارد؛ ۷۸۵ کیلوبایت در تهران هم ۷۸۵ کیلوبایت است. این تنها ستونی است که می شود بدون احتیاط مقایسه کرد.
دو سایت گواهی بلند دارند. kwrank.ir و cando.ac گواهی ۳۶۴ و ۳۵۹ روزه دارند که پیش از سقف جدید صادر شده. این نه خطا است و نه خطر، ولی یعنی دفعه بعد که تمدید کنند حداکثر ۲۰۰ روز می گیرند و اگر تمدید دستی باشد، چرخه شان دو برابر می شود.
چرا نمره ابزار با رتبه گوگل نمی خواند
هر ابزاری که یک عدد از صد به شما می دهد، مجبور است ده ها معیار را با وزن هایی که خودش انتخاب کرده جمع بزند. آن وزن ها را کسی به گوگل نگفته و گوگل هم به کسی نگفته.
مثال ملموسش در همین جدول است: سایتی با ۷۸۵ کیلوبایت HTML و گواهی ۳۵۹ روزه برای عبارتی رتبه یازدهم دارد که سایتی با ۶۹ کیلوبایت رتبه چهارم است. اگر نمره ابزار پیش بینی کننده بود، این ترتیب باید برعکس می شد.
پس ابزار به چه درد می خورد؟ به درد پیدا کردن چیزهای شکسته، نه پیش بینی رتبه. صفحه ای که ایندکس نمی شود، ریدایرکتی که حلقه زده، عنوانی که تکراری است، تصویری که alt ندارد: این ها را ابزار در چند ثانیه پیدا می کند و آدم در یک ساعت. آنچه ابزار نمی تواند بگوید این است که آیا صفحه شما به سوال کاربر جواب می دهد یا نه، و همان است که رتبه را جابجا می کند.
چک لیستی که خودتان می توانید اجرا کنید
اگر می خواهید بدون هیچ ابزاری یک آنالیز پایه انجام دهید، این چهار دستور بیشتر از اکثر گزارش های خودکار به شما می گویند:
curl -sI https://example.com/ | grep -i "^HTTP\|content-encoding"
curl -sI http://example.com/ | head -n 1
curl -s https://example.com/ | wc -c
curl -s https://example.com/robots.txt | head -n 20
خط اول نسخه پروتکل و فشرده سازی را می گوید، خط دوم ریدایرکت http را، خط سوم حجم واقعی HTML را، و خط چهارم اینکه آیا خودتان به اشتباه چیزی را برای گوگل بسته اید. آخری بیشتر از سه تای دیگر به رتبه ربط دارد و در هیچ نمره ای دیده نمی شود.
ابزارهای خودمان چه می کنند و چه نمی کنند
ما هم مجموعه ابزار سئو داریم و منصفانه است که همین معیار را به خودمان هم بزنیم. ابزار ما هم نمره نشان می دهد، ولی نمره ای از خودش نمی سازد: چیزی که می بینید نمره های دسته بندی خود Lighthouse است، یعنی عدد گوگل، نه فرمولی که ما وزن هایش را انتخاب کرده باشیم. بقیه خروجی عدد خام است؛ رتبه فعلی برای یک عبارت، حجم جستجوی واقعی، وضعیت گواهی و DNS.
یک نمونه از حد و مرزش را از خود کد می آوریم. در فایل ابزار تحلیل صفحه، کنار بخش شاخص ها یادداشتی هست که می گوید INP یک معیار میدانی است و به داده کاربران واقعی نیاز دارد، پس تست آزمایشگاهی اصلا نمی تواند آن را اندازه بگیرد و به جایش TBT گزارش می شود. این جمله در سورس نوشته شده چون قرار بوده کسی که خروجی را می خواند فریب نخورد.
محدودیت بزرگ تر را هم بگوییم: هیچ کدام کیفیت محتوا را نمی سنجند و نمی توانند. هیچ ابزاری در دنیا نمی تواند. کسی که بگوید ابزارش کیفیت محتوا را نمره می دهد، دارد شمارش کلمه و تراکم کلمه کلیدی را با کیفیت اشتباه می گیرد. فهرست ابزارهای سئو و آنچه هر کدام اندازه می گیرند نشان می دهد کدامشان رایگان است و کدام هزینه دارد.
سوال هایی که پرسیده می شود
آنالیز سایت رایگان به درد می خورد؟ برای پیدا کردن خطاهای فنی بله، کاملا. برای تصمیم گیری درباره اینکه چه بنویسید یا چرا رتبه ندارید، نه.
چرا دو ابزار به یک سایت دو نمره متفاوت می دهند؟ چون وزن هایشان فرق می کند و هر دو وزن دلبخواهی است. اگر دو نمره متفاوت گرفتید، هیچ کدام غلط نیست و هیچ کدام هم معنی خاصی ندارد.
گوگل به این نمره ها نگاه می کند؟ نه. این نمره ها ساخته شرکت های ابزارساز هستند و گوگل هیچ کدامشان را نمی بیند.
اگر می خواهید بدانید سایتتان کجای نتایج ایستاده و فاصله اش تا صفحه اول چقدر است، این با نمره سنجیده نمی شود بلکه با رتبه واقعی سنجیده می شود؛ بررسی رتبه سایت برای عبارت های خودتان همان عدد را می دهد. برای رفع چیزهایی که در آنالیز بیرون می آید سئوی فنی و محتوایی سایت کاری است که انجام می دهیم، و اگر سایت از پایه ساختار درستی ندارد، هیچ کدام از این ها به اندازه بازسازی خود سایت با ساختار درست اثر ندارد.
اندازه گیری در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ و از یک سرور در هلسینکی انجام شده و با همان چهار دستور بالا قابل تکرار است. ده سایت از نتایج زنده گوگل برای «آنالیز سایت» به ترتیب رتبه برداشته شده اند و دستچین نشده اند.
دیدگاه ها و پرسش ها
سوالی درباره این مطلب دارید؟ بپرسید؛ پاسخ می دهیم.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.