قبل از اینکه یک کلمه متن کمپین بنویسید، این را بدانید: ایمیلی که به صندوق ورودی نرسد، هر چقدر هم خوب نوشته شده باشد نرخ باز شدنش صفر است. و رسیدن به صندوق ورودی یک کار بازاریابی نیست، یک تنظیم فنی است که سه بخش دارد.
می دانیم چون خودمان خرابش کرده ایم. این پیغام دیروز، ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، از سرور ایمیل خود ما برگشت:
550-5.7.26 Your email has been blocked because the sender is unauthenticated.
550-5.7.26 Gmail requires all senders to authenticate with either SPF or DKIM.
550-5.7.26 Authentication results:
550-5.7.26 DKIM = did not pass
550-5.7.26 SPF [mail.rgb.ir] = did not pass
پایین توضیح می دهیم دقیقا چه اتفاقی افتاده، چون همان اتفاق برای اکثر سایت های ایرانی هم می افتد و کسی متوجهش نمی شود.

سه رکوردی که تصمیم می گیرند ایمیل شما اسپم است یا نه
هر سه در DNS دامنه شما نوشته می شوند و هر سه رایگانند:
- SPF فهرست می کند چه سرورهایی حق دارند به نام دامنه شما ایمیل بفرستند.
- DKIM هر ایمیل را با یک امضای رمزنگاری شده مهر می کند تا گیرنده مطمئن شود در راه دستکاری نشده و واقعا از شما آمده.
- DMARC به گیرنده می گوید اگر دو تای بالا رد شدند چه کار کند: هیچ کاری، بفرست به اسپم، یا کلا رد کن.
گوگل از فرستنده ها می خواهد دست کم یکی از SPF یا DKIM را داشته باشند و برای فرستنده های انبوه سخت گیرانه تر است. اگر هیچ کدام را ندارید، ایمیل شما اصلا تحویل نمی شود؛ به اسپم هم نمی رود.
اشتباهی که ما کردیم، و احتمالا شما هم دارید
روی دامنه rgb.ir رکورد SPF وجود دارد و درست است. رکورد DMARC هم هست و روی حالت قرنطینه تنظیم شده. با این حال جیمیل ایمیل ما را رد کرد.
دلیلش این بود که سرور ایمیل، نام میزبان خودش را mail.rgb.ir معرفی می کند و دامنه فرستنده در پاکت همان زیردامنه است. جیمیل رفت سراغ رکورد SPF زیردامنه mail.rgb.ir و چیزی پیدا نکرد، چون SPF ارثی نیست و از دامنه اصلی به زیردامنه نمی رسد. رکورد روی rgb.ir برای mail.rgb.ir هیچ کاری نمی کند.
یک ایراد دوم هم داشتیم که به تنهایی کشنده نیست ولی به همان اندازه رایج است: رکورد معکوس آدرس IP سرور به نام اشتباهی اشاره می کند. یعنی سرور می گوید من mail.rgb.ir هستم و شبکه می گوید نه، تو چیز دیگری هستی. گیرنده های سخت گیر همین ناهماهنگی را به تنهایی دلیل کافی برای رد کردن می دانند.
هر دو را داریم درست می کنیم و همین که تمام شد، عدد قبل و بعدش را می نویسیم. اینجا آوردیمشان چون خواندن یک خطای واقعی از یک سرور واقعی، بیشتر از هر فهرست آموزشی کار می کند.
سه چیزی که در ایران بیشتر از بقیه جاها اذیت می کند
محیط اینجا چند تفاوت واقعی دارد که در راهنماهای خارجی نیست:
- IPv6 بدون رکورد معکوس. اگر سرور شما IPv6 دارد و برایش رکورد معکوس تعریف نشده، ممکن است ایمیل ها از همان مسیر بروند و رد شوند در حالی که مسیر IPv4 سالم است. تشخیصش سخت است چون بخشی از ایمیل ها می رسند و بخشی نه. راه حل موقت، بستن مسیر IPv6 برای ایمیل است.
- تحریم سرویس های ارسال انبوه. بیشتر سرویس های شناخته شده جهانی برای مشتری ایرانی در دسترس نیستند یا حساب را می بندند. یعنی یا سرویس ایرانی، یا سرور ارسال خودتان با همه مسئولیتش.
- اعتبار آدرس IP. روی هاست اشتراکی، آدرس IP شما با ده ها سایت دیگر مشترک است. اگر یکی از آن ها اسپم بفرستد، اعتبار مشترک خراب می شود و ایمیل شما هم گیر می کند.
مورد سوم دلیل خوبی است برای اینکه ارسال ایمیل انبوه را از سرور سایت جدا کنید. اگر سایت شما روی هاستی مشترک با ده ها سایت دیگر است، ارسال کمپین از همان جا فقط ریسک است.
سه اشتباه فنی که کمپین را قبل از شروع می کشند
- ایمیل فقط HTML. فیلترهای اسپم به پیامی که نسخه متنی ساده ندارد امتیاز منفی می دهند. هر ایمیل باید هر دو نسخه را داشته باشد و بیشتر ابزارها این را خودکار انجام نمی دهند مگر بگویید.
- فرستادن از آدرس no-reply در دامنه دیگر. اگر دامنه فرستنده با دامنه ای که SPF و DKIM دارد یکی نباشد، احراز هویت رد می شود. آدرس فرستنده باید روی دامنه خودتان باشد.
- اعتماد به خروجی موفق ابزار. اگر افزونه یا اسکریپت شما می گوید ایمیل ارسال شد، فقط یعنی به سرور ایمیل تحویل داده شد. تحویل واقعی در لاگ سرور معلوم می شود. ما این را به شکل عادت درآورده ایم: بعد از هر تغییر، لاگ را نگاه می کنیم نه پیغام موفقیت را.
ترتیبی که پیشنهاد می کنیم
قبل از اولین کمپین، به همین ترتیب:
- SPF را روی دامنه اصلی و روی هر زیردامنه ای که واقعا ایمیل می فرستد بنویسید.
- DKIM را فعال کنید و با یک ایمیل آزمایشی به یک صندوق جیمیل، سربرگ ها را بخوانید و ببینید pass می خورد یا نه.
- DMARC را اول روی حالت گزارش بگذارید، چند هفته گزارش ها را ببینید، بعد سخت گیرانه ترش کنید.
- یک ایمیل آزمایشی به جیمیل، به یک صندوق شرکتی و به یک ایمیل ایرانی بفرستید و هر سه را چک کنید.
- و تازه بعد از این، فهرست مخاطبان و متن.
مرحله سوم را نپرید. DMARC روی حالت رد کردن، اگر SPF یا DKIM جایی ناقص باشد، ایمیل های خود شما را هم از بین می برد؛ از جمله ایمیل بازیابی رمز و فاکتور.
و بعد، بخش بازاریابی اش
وقتی فنی درست شد، دو چیز بیشترین اثر را دارند و هیچ کدام متن ایمیل نیستند. اول، فهرستی که خودتان جمع کرده اید. فهرست خریداری شده هم بی اثر است و هم اعتبار دامنه شما را می سوزاند. دوم، دکمه لغو اشتراک واضح. کسی که نتواند لغو اشتراک کند، دکمه اسپم را می زند، و آن یکی مستقیم به اعتبار شما آسیب می زند.
ایمیل مارکتینگ در ترکیب با بقیه کانال ها معنی پیدا می کند، نه به تنهایی. اینکه کدام کانال برای کسب و کار شما اول است، بحث استراتژی بازاریابی دیجیتال است و جواب یکسانی برای همه ندارد. اگر هنوز سایتی ندارید که ایمیل ها به آن لینک بدهند، ترتیب برعکس است: اول سایت، بعد کانال.
یک نکته امنیتی که کم گفته می شود: فرم عضویت در خبرنامه، اگر بدون محافظ باشد، ظرف چند هفته پر می شود از آدرس های جعلی ربات ها. آن آدرس ها بعدا نرخ بازگشت شما را بالا می برند و اعتبارتان را خراب می کنند. محافظت فرم ها بخشی از همین کار است، نه یک موضوع جدا.
پرسش های رایج
ایمیل مارکتینگ یعنی چه؟
ارسال پیام به فهرستی از مخاطبان که خودشان اجازه داده اند، با هدف فروش یا نگه داشتن ارتباط. تفاوتش با ارسال انبوه در همان اجازه است؛ بدون آن، کاری که می کنید اسپم است.
معایب ایمیل مارکتینگ چیست؟
وابستگی زیاد به کیفیت فهرست، حساسیت بالا به تنظیمات فنی، و اینکه خراب کردن اعتبار دامنه ساده است و درست کردنش ماه ها طول می کشد. برخلاف تبلیغات کلیکی، اشتباه اینجا اثر ماندگار دارد.
بهترین سرویس های ایمیل مارکتینگ برای کسب و کارها کدامند؟
برای کسب و کار ایرانی، معیار اول در دسترس بودن و امکان پرداخت است نه فهرست قابلیت ها. قبل از انتخاب بپرسید آیا امضای DKIM را روی دامنه شما تنظیم می کنند و آیا گزارش تحویل و بازگشت واقعی می دهند.
چطور بفهمم ایمیل هایم به اسپم می روند؟
یک ایمیل آزمایشی به یک صندوق جیمیل بفرستید و در همان ایمیل سربرگ اصلی را باز کنید. اگر مقابل SPF یا DKIM چیزی جز pass نوشته شده بود، مشکل شما فنی است نه محتوایی.
دیدگاه ها و پرسش ها
سوالی درباره این مطلب دارید؟ بپرسید؛ پاسخ می دهیم.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.