ChatGPT ile çalışmayı öğrenmek

İlk oturum: sayfayı açmaktan işe yarar bir yanıta

Yeni başlayanların ilk yaptığı ve yapmaması gereken şey şudur: tek satırlık bir soru yazarlar, genel bir yanıt alırlar ve aracın işlerine yaramadığı sonucuna varırlar. Genel bir yanıt aldınız çünkü genel bir soru verdiniz. Model, sohbete yazdığınızdan başka hiçbir şeyi görmez.

İlk oturuma bir denemeyle değil, gerçek bir işle başlayın. Bu hafta zaten yapmanız gereken bir şeyle: bir hizmet tanıtım metni, üç kez soran bir müşteriye verilecek yanıt, teklifte eksik kalanların listesi. Gerçek iş size aracın nerede yardım ettiğini ve nerede vaktinizi aldığını gösterir; deneme ise yalnızca güzel yanıtlar üretir.

O ilk mesajda dört şey yazın, fazlasını değil: iş nedir, kimin için, hangi kısıt var ve çıktıyı hangi biçimde istiyorsunuz. Örnek: "Bir sitenin ana sayfası için dizüstü onarım hizmeti tanıtım metni. Okuyan kişi küçük bir işletme sahibi ve teknik ayrıntıya vakti yok. En fazla 120 kelime. Teslim süresi hakkında hiçbir söz verme. Çıktı: farklı tonda iki sürüm." Bu dört satır, işe yaramaz bir yanıtla düzenlenebilir bir taslak arasındaki bütün mesafedir.

İlk yanıttan sonra düzenleyin ve sohbeti kapatmayın. İkinci sürümün daha iyi olduğunu ama üçüncü cümlesinin slogan gibi durduğunu söyleyin ve yalnızca onun yeniden yazılmasını isteyin. Yazdığınız her düzeltme sohbetin içinde kalır ve sonraki yanıtlar onu görür. On ayrı sohbet açan kişi, on kez sıfırdan başlamıştır.

İlk günden itibaren değeri olan bir alışkanlık: çıktıyı sohbetin dışında bir yerde tutun. Sohbet bir geçmiş kaydıdır, sizin arşiviniz değil. Bir metin işinize yaradığı anda kendi dosyanıza yapıştırın.

Arayüz her değiştiğinde yerinde kalan dört şey

Düğmeleri anlatan her eğitim altı ay sonra yanlıştır. Yanlışlanmayan şey ise aşağıdaki dört kavramdır; her sohbet tabanlı araçta adları değişir, işleri aynıdır. Bunları anlarsanız her arayüz değişikliği sizin için yalnızca yer değiştirmiş bir düğmedir.

Sohbet işin kabıdır. Her sohbet ayrı bir dosyadır ve başka bir sohbetten hiçbir şey bilmez. Pratik kural: bir iş, bir sohbet. Site metninizi yazarken araya alakasız bir Excel formülü sorusu sıkıştırırsanız, o soru da dosyanın parçası olur ve sonraki yanıtları etkiler.

Bağlam, modelin her turda baştan yeniden okuduğu şeydir. Yaygın tasavvurun tersine model hiçbir şeyi "hatırlamaz"; bütün konuşma önüne yeniden konur. Bunun iki pratik sonucu var: çok uzun bir sohbet yavaşlar ve pahalılaşır, model başta söylediklerinizi göz ardı etmeye başlar; bir kez sohbete yazdığınız her şey de sohbetin sonuna kadar sizinle kalır. Ayrıntılı açıklaması büyük dil modeli dersinde.

Ek, sohbete verdiğiniz dosyadır. Dosya okunur ama modelin kalıcı bilgisine dönüşmez: bir sonraki sohbette yoktur. Daha önemlisi, ek tam da insanların müşteri bilgisini dalgınlıkla dışarı gönderdiği yerdir; bir sözleşme dosyası ve bir telefon listesi en sık iki örnektir.

Kalıcı yönergeler, her sohbete iliştirilen ayardır: kim olduğunuz, kimin için yazdığınız, aracın asla söylememesi gereken şey. Bir kez yazıp her zaman etkili olan tek yer burasıdır ve tam da bu yüzden en çok getirisi olan yerdir. Sayfanın aşağısında, hızlı yol bölümünde, bunun için hazır bir şablon var.

Bugün devredebileceğiniz beş iş, hazır istemlerle

Bu beşini seçtik çünkü İranlı bir serbest çalışanın ya da küçük bir işletmenin işinde haftada birkaç kez tekrarlanıyorlar ve hiçbiri sizin mesleki yargınızın yerine geçmiyor. Süslü parantez içindekini kendinizinkiyle değiştirin.

Bir. Müşterinin sesli mesajını ya da sohbetini yazılı bir iş tanımına çevirin. İş burada WhatsApp içinde oluyor, sonra tartışma "anlaştığımız şey" üzerine çıkıyor. Bu istem, dağınık metni bir iş tanımına ve bir açık sorular listesine çevirir.

Aşağıdaki metin bir müşteriyle konuşmam. Bunu iki bölüme çevir:
1) İş tanımı: yalnızca müşterinin açıkça istedikleri, her biri bir madde.
2) Açık sorular: başlamak için gereken ve metinde olmayanlar.
Müşterinin söylemediği hiçbir şeyi iş tanımına ekleme. Bir yer belirsizse
tahmin etmek yerine onu sorular listesine koy.
Konuşma:
{konuşmayı buraya yapıştırın}

İki. Teknik özellik sayfasından ürün açıklaması. Yüz kalem ürünü olan bir mağaza için bu, bir hafta ile bir öğleden sonra arasındaki farktır.

Aşağıdaki özelliklerden bir mağaza sayfası için ürün açıklaması yaz.
Okuyucu: {belirli tek bir sorunu çözen, teknik olmayan alıcı}
Ton: {sade, abartısız}
Sınır: {80} kelime.
Kurallar: özelliklerde olmayan hiçbir sayıyı yazma. Garanti ya da
kargo süresi hakkında hiçbir iddiada bulunma. İlk cümleye ürün adıyla
başlama.
Özellikler:
{özellik sayfası}

Üç. Kendi yanıtlarınızdan kurulmuş hazır yanıt seti. Müşterilere gönderdiğiniz son yirmi yanıtı yapıştırın ve deseni çıkarmasını isteyin. Çıktı modelin sesiyle değil sizin sesinizle döner; internette bulunan bir şablondan farkı budur.

Bunlar müşterilere gönderdiğim yirmi gerçek yanıt. Üç şey yap:
1) En çok tekrarlanan beş soruyu çıkar.
2) Her biri için, benim metinlerimde gördüğün tonda ve cümle
   uzunluğunda birer hazır yanıt yaz.
3) Bir yanıt sayı, tarih veya fiyat gerektirdiğinde onu yazma:
   süslü parantez içinde bir boşluk bırak.
Metinler:
{yirmi yanıt}

Dört. Bir sözleşmeyi ya da teklifi belirsizlikler için okutun. Bu hukuki danışmanlık değildir ve onun yerine geçmemelidir; yaptığı şey boşlukları önünüze koymak, kararı size bırakmaktır.

Aşağıdaki metin bir {teklif}. Rolün gözden geçiren, hukuk danışmanı değil.
Üç liste ver:
1) Yazılmış ama iki türlü okunabilen şeyler.
2) Böyle bir belgede genelde bulunan, burada olmayan şeyler.
3) Benim yükümlülüğümün açık, karşı tarafınkinin açık olmadığı yerler.
Hiçbir şeyin hukuken doğru ya da yanlış olduğuna dair yorum yapma.
Metin:
{sözleşme metni}

Beş. Bitmiş bir işi portföy kaydına çevirin. Serbest çalışanların çoğunun portföyü yok; çünkü yazması sıkıcı, çalışmadıkları için değil.

Bu, bitirdiğim bir projenin açıklaması. Bunu dört başlık altında bir
portföy kaydına çevir: sorun, ne yaptım, sonuç, sınır.
"Sonuç" altına yalnızca benim metnimde geçeni yaz. Sayı vermediysem
"kayda değer artış" yazma; neyin değiştiğini yaz.
"Sınır" altına bu işin çözmediği gerçek bir şey yaz.
Proje metni:
{proje açıklaması}

Beşinin ortak biçimine bakın: bir rol, bir girdi, bir çıktı biçimi ve açık tek bir yasak. O yasak en önemli satırdır. Model bir şeyi bilmediğinde boşluğu doldurur; nerede dolduramayacağını önceden söylemediyseniz doldurur ve altı ay sonra uydurma bir sayı yüzünden müşteriyle tartışıyor olursunuz.

Ücretsiz plan nereye kadar gider ve bu sayfa neden sayı yazmıyor

ChatGPT ücretsiz planının tam sınırını sayıyla yazan her Farsça sayfa, o sayıyı ya başka bir sayfadan almıştır ya da aylar önce okuyup bir daha dönmemiştir. Biz bunu yapmıyoruz ve nedenini yazıyoruz; çünkü nedenin kendisi size bir şey öğretiyor.

6 Eylül 2026 tarihinde bu sitenin kendi sunucusundan ölçtük: openai.com/robots.txt 200 koduyla yanıt veriyor ve taramayı yasaklamıyor, buna karşılık ChatGPT fiyat sayfası, yardım merkezi ve chatgpt.com kendisi 403 döndürüyor. Yani engel bir bot karşıtı katman. Okumadığımızı yazmayız; bu yüzden bu derste ücretsiz mesaj sayısı, yükleme sınırı ya da sıfırlanma süresi için hiçbir sayı yok.

Ama bir şey okunabiliyor ve onu okuduk. Bu sunucudan gerçekten açılan OpenAI geliştirici belgeleri, desteklenen ülkeler listesini yayımlıyor ve İran o listede yok. Aynı sayfa, listenin dışından erişimin hesabın engellenmesine veya askıya alınmasına yol açabileceğini açıkça yazıyor. Dikkat edin: o liste API hizmetleriyle ilgilidir, tüketici uygulamasıyla değil; ikisini birbirine karıştırmıyoruz ve tüketici uygulaması hakkında bir iddiada bulunmuyoruz. Üreticinin durumunu aynı dolaysızlıkla yapay zeka referansımızdaki OpenAI sayfasında yazdık.

Peki kendi tavanınızı nasıl öğrenirsiniz? Ürünün içinden, sizi durdurduğu anda. Üç şeyi not edin: neyi durdurdu, saat kaçta ve kaç dakika sonra yeniden izin verdi. Bu notu iki kez tuttuğunuzda kendi hesabınızın gerçek örüntüsü elinizde olur; bu da herhangi bir yazıda aktarılan herhangi bir sayıdan daha isabetlidir, çünkü bu tavanlar hesaptan hesaba değişir ve zamanla kayar.

Ödemeye karar verirseniz önce bir ödeme yolunun var olup olmadığına bakın. O katmanı ayrıca ve kaynaklarıyla yapay zeka araçları satın alma rehberinde yazdık. Hesap satmıyoruz ve hiçbir şeyi dolanmanın yolunu önermiyoruz.

Neyi yapıştırmayın ve bugün hangi ayara bakın

Hiç eskimeyen basit bir kural: bir yabancıya vermeye razı olmadığınız hiçbir şeyi sohbete koymayın. Her zaman kötü bir şey olduğu için değil, bir şey elinizden çıktığında onunla ilgili karar artık sizin olmadığı için.

Özellikle şu dördü: parolalar, API anahtarları ve tokenlar; bir müşterinin size emanet ettiği ve yayımlama izniniz olmayan her şey (sözleşme dosyası, müşteri listesi, tıbbi ya da hukuki metin); kimlik ve banka bilgileri; ve içinde sır olan kod ya da sunucu yapılandırma dosyası. Bir metnin gözden geçirilmesi gerekiyorsa önce adları ve sayıları yer tutucuyla değiştirin; model bir sözleşmenin yapısını anlamak için müşterinizin gerçek adına ihtiyaç duymaz.

ChatGPT tarafındaki veri eğitimi ayarı konusunda bu sayfa bir iddiada bulunmuyor: OpenAI tüketici yardım sayfaları bu sunucudan okunamıyor ve okumadığımızı aktarmıyoruz. Yapabileceğiniz şey, kendi hesap ayarlarınıza girip veri denetimleri bölümünü bulmak ve bir yazının aktardığını değil orada yazanı okumaktır. Karşılaştırma için, sayfaları buradan açılan iki üretici politikasını ayrıntısıyla yayımlıyor; onları kaynaklarıyla yazdık: Claude dersi ve Gemini dersi, ikisi de bu aynı öğrenme yolunda. Bir ChatGPT kullanıcısı olsanız bile o iki dersi okumak, aslında ne tür bir ayar aramanız gerektiğini gösterir.

Hesap güvenliği üç iştir ve üçü birden on dakika alır: başka hiçbir yerde kullanılmamış benzersiz bir parola, iki adımlı giriş ve cihazlar ile bağlı uygulamalar listesine düzenli bir bakış. Bugün sohbet hesabınız bir hobi hesabından fazlasıdır; içinde sözleşme taslakları, pazarlık metinleri ve belki müşteri dosyaları var. Ona iş e-postanıza gösterdiğiniz ciddiyetle davranın.

Daha az söylenen bir nokta: beğen ya da beğenme düğmesine basmak, bazı ürünlerde o konuşmanın tamamının inceleme için saklanması demektir. İçinde hassas bir şey olan bir konuşmada ona basmadan önce, o ürünün politikasının ne olduğunu bilin.