یادگیری موشن گرافیک

موشن گرافیک با انیمیشن و تدوین چه فرقی دارد

موشن گرافیک حرکت دادن عنصرهای گرافیکی است برای رساندن اطلاعات. موضوعش متن و شکل و نمودار و لوگو است و ابزار اصلی اش زمان: چه چیزی اول دیده شود، چه چیزی بعد، و بین این دو چقدر فاصله باشد. آزمون ساده اش این است که اگر همان پیام روی یک پوستر ثابت هم کامل می رسید، حرکت چیزی اضافه نکرده و فقط هزینه ساخت را بالا برده است.

انیمیشن کاراکتر کار دیگری است. آنجا یک موجود باید زنده به نظر برسد، و مهارت اصلی بازی دادن است نه چیدمان: وزن، تعادل، نگاه، حالت. تدوین ویدیو سومی است و از یک جای کاملا متفاوت شروع می شود، یعنی از فوتیجی که از قبل وجود دارد؛ کار شما انتخاب و ترتیب و ریتم است، نه ساختن تصویر. و جلوه های ویژه چهارمی است: چسباندن لایه های ساختگی به تصویر فیلم برداری شده طوری که درزش دیده نشود.

در بازار کار ایران این چهار تا مدام با هم قاطی می شوند. یک آگهی «موشن گرافیست» ممکن است در واقع دنبال کسی باشد که تیزر اینستاگرام تدوین کند، و آگهی بعدی دنبال کسی که لوگو را در سه ثانیه باز کند. اینها دو مهارت جدا هستند و کسی که یکی را بلد است لزوما آن یکی را بلد نیست. اگر این تفکیک را از اول نداشته باشید، چند ماه وقت می گذارید تا بفهمید ابزار درست را برای کار اشتباهی یاد گرفته اید.

راه انتخاب هم آن چیزی نیست که معمولا می گویند. به کاری نگاه نکنید که دیدنش لذت بخش است، به کاری نگاه کنید که انجام دادن ساعت پنجمش برایتان خسته کننده نیست. تدوین یعنی ساعت ها تماشای فوتیج تکراری. موشن گرافیک یعنی ساعت ها جابه جا کردن چیزهایی که فقط خودتان تفاوتشان را می بینید. هر دو کار جذابی به نظر می رسند و هیچ کدام آن طور که در ویدیوهای پشت صحنه نشان می دهند نیستند.

یک پروژه واقعا از چه مرحله هایی می گذرد

پنج مرحله، به همان ترتیبی که در تصویر بالا آمده: فیلم نامه، فریم های سبک، انیمیشن، صدا، خروجی. تازه کارها معمولا مستقیم از مرحله سه شروع می کنند و همان جا دو مرحله ای که وقتشان را نجات می داد از دست می رود.

مهم ترین چیزی که ترتیبش را باید عوض کنید صداست. گویندگی را قبل از انیمیشن ضبط کنید، حتی اگر با گوشی خودتان و به عنوان نسخه موقت باشد. دلیلش این است که طول هر نما را صدا تعیین می کند، نه سلیقه شما: جمله ای که چهار ثانیه طول می کشد، نمای دو ثانیه ای را خراب می کند. اگر اول انیمیشن بسازید و بعد ضبط کنید، تقریبا هر نما اندازه اش غلط در می آید و باید همه چیز را دوباره زمان بندی کنید. این تنها تصمیمی است که در این درس می توانم بگویم تقریبا همیشه درست است.

مرحله دومی که رد می شود فریم سبک است: دو یا سه فریم ثابت و کامل که رنگ و فونت و فضا و جنس کار را نشان می دهند، قبل از اینکه هیچ چیزی حرکت کند. ساختنشان چند ساعت طول می کشد و جای چند روز بازنگری را می گیرد، چون بحث درباره «حس کلی کار» را از وسط پروژه به اولش منتقل می کند. هر تغییری که روی یک فریم ثابت پنج دقیقه است، بعد از انیمیشن شدن دو روز است.

روی صفحه خدمات موشن گرافیک خودمان همین فرایند در پنج گام نوشته شده و صداگذاری در گام چهارم کنار تدوین آمده. آن ترتیب برای تحویل درست است، چون میکس و مسترینگ واقعا آخر کار انجام می شود؛ چیزی که این درس اضافه می کند این است که ضبط خام گویندگی باید خیلی زودتر، قبل از اولین کی فریم، وجود داشته باشد. دو حرف متفاوت درباره دو چیز متفاوت اند: ضبط اول، میکس آخر.

کدام نرم افزار را باز کنم

جواب به نوع کار بستگی دارد و نه به اینکه کدام اسم معروف تر است. اگر چیزی که می سازید از متن و شکل و لوگو ساخته می شود، به یک کامپوزیتور نیاز دارید، یعنی برنامه ای که لایه ها را روی خط زمان با کی فریم حرکت می دهد. اگر چیزی که می سازید از فوتیج ساخته می شود و کارتان انتخاب و برش است، به یک تدوینگر خطی نیاز دارید. این دو خانواده ابزار جدا هستند و هر کدام کار دیگری را بد انجام می دهد.

سه گزینه عملی و آنچه سازنده هایشان درباره سیستم مورد نیاز نوشته اند. After Effects استاندارد عملی کامپوزیت گرافیک است و ادوبی حداقلش را روی ویندوز ۱۶ گیگابایت رم و ۴ گیگابایت حافظه گرافیک نوشته، با ۳۲ گیگابایت پیشنهادی برای ۴K و بالاتر. بلندر رایگان و متن باز است و حداقلش ۸ گیگابایت رم و ۲ گیگابایت حافظه گرافیک است، یعنی دقیقا نصف. دویینچی ریزالو نسخه رایگان دارد و در یک برنامه هم تدوین دارد هم صفحه فیوژن برای کامپوزیت گره ای؛ نسخه استودیوی آن روی سایت خودشان ۲۹۵ دلار خرید یک باره است.

این عددها را عمدا آوردم چون در ایران گلوگاه واقعی معمولا سخت افزار است و نه آموزش. کسی که هشت گیگابایت رم دارد می تواند با بلندر یا ریزالو کار جدی یاد بگیرد، ولی با After Effects بیشتر وقتش را منتظر پیش نمایش می ماند. پرداخت هم مسئله جدایی است: ما اکانت نمی فروشیم و راه دور زدن پیشنهاد نمی کنیم، و همین را در لایه دسترسی و پرداخت صریح گفته ایم.

و یک موضع که ممکن است خوشتان نیاید: یک ابزار انتخاب کنید و یک سال با آن بمانید. عوض کردن نرم افزار هر دو ماه شبیه پیشرفت است و نیست؛ چیزی که مهارت می سازد تکرار روی همان میان برها و همان منوها است. مهارت ها بین این برنامه ها منتقل می شوند، عادت ها نه.

سه پروژه اولتان باید چه باشد

پروژه اول: باز شدن یک لوگو در پنج ثانیه، با حداکثر سه عنصر متحرک. محدودیت سه عنصر مهم ترین بخش تمرین است، چون شما را مجبور می کند تصمیم بگیرید چه چیزی حرکت کند و چه چیزی سر جایش بماند. معیار تمام شدن هم سلیقه نیست: باید بتوانید بگویید هر عنصر در کدام فریم شروع می کند و در کدام فریم می ایستد و چرا.

پروژه دوم: یک ویدیوی توضیحی سی ثانیه ای روی یک گویندگی واقعی که خودتان ضبط کرده اید. اینجا چیزی را یاد می گیرید که در پروژه اول اصلا وجود نداشت، یعنی بریدن روی صدا. معیار تمام شدن: هیچ متنی روی صفحه کمتر از زمانی که برای خواندنش لازم است نماند. راه ساده سنجیدنش این است که خودتان دو بار با صدای بلند بخوانیدش؛ اگر نرسیدید، بیننده هم نمی رسد.

پروژه سوم: یک نسخه عمودی پانزده ثانیه ای از همان کار برای شبکه اجتماعی، با زیرنویس. اینجا با واقعیت روبه رو می شوید: ویدیو در فید بی صدا پخش می شود، نسبت تصویر عوض شده و چیزهایی که در نسخه افقی حاشیه بودند حالا از کادر بیرون افتاده اند. معیار تمام شدن: پیام بدون صدا هم کامل برسد.

چیزی که پروژه اولتان نباید باشد یک شوریل است. شوریل نمایش مهارتی است که هنوز ندارید و هیچ محدودیتی هم به شما تحمیل نمی کند، پس هیچ چیزی یاد نمی دهد. سه پروژه بالا هر کدام یک محدودیت مشخص دارند و همان محدودیت ها هستند که یاد می دهند، نه خود نرم افزار.

چه چیزی کار تازه کار را لو می دهد

پنج نشانه، و هیچ کدام درباره خلاقیت نیستند. اولی حرکت خطی است: عنصری که با سرعت ثابت از یک نقطه به نقطه دیگر می رود، مصنوعی به نظر می رسد چون هیچ چیزی در دنیای واقعی این طور حرکت نمی کند. این تنها موردی از این فهرست است که با یک تنظیم درست می شود و درس بعدی همین مسیر تمامش را با عدد توضیح می دهد.

دومی این است که همه چیز هم زمان حرکت می کند. وقتی پنج عنصر با هم وارد می شوند، چشم نمی داند کجا را نگاه کند و نتیجه شلوغی است نه پویایی. سومی متن است: نوشته ای که کمتر از زمان خواندنش روی صفحه می ماند، از اول نبودنش بهتر بود. چهارمی نبود صدا است، و منظورم موسیقی نیست؛ یک ویدیوی بی صدا خام به نظر می رسد حتی وقتی تصویرش تمیز است.

پنجمی خروجی است و بی رحم ترینشان، چون بعد از تمام شدن کار اتفاق می افتد. فایلی که با تنظیم پیش فرض بیرون می آید ممکن است چند ده مگابایت باشد و در پخش کند شود، یا رنگش با آنچه در نرم افزار می دیدید فرق کند. اینجا جای درس فرمت و کدک همین مسیر است، و تا آن را نخوانده اید یک قاعده ساده کارتان را راه می اندازد: خروجی را قبل از تحویل، روی همان جایی که قرار است پخش شود ببینید، نه در پنجره پیش نمایش نرم افزار.

کجا موشن گرافیک جواب نمی دهد

حرکت توجه می گیرد و همین باعث می شود جاهایی استفاده شود که نباید. اگر بیننده باید چیزی را با دقت بخواند یا مقایسه کند، حرکت مزاحم است نه کمک: یک جدول یا یک نمودار ثابت که خواننده خودش می تواند رویش مکث کند، تقریبا همیشه از نسخه متحرکش بهتر جواب می دهد. همه شکل هایی که در همین درس ها می بینید بی حرکت اند و این تصمیم است، نه محدودیت.

مورد دوم دسترس پذیری است. بعضی از بیننده ها با حرکت زیاد حالشان بد می شود و مرورگرها برای همین تنظیم prefers-reduced-motion را دارند. اگر کارتان روی سایت پخش می شود، باید حالتی داشته باشد که در آن تنظیم متوقف یا ساده شود. درس دسترس پذیری وب این را کامل تر توضیح می دهد.

و مورد سوم که تجاری است: ویدیویی که در ثانیه های اول اینترنت بیننده را می خورد، ممکن است کاری کند که او اصلا صفحه را نبیند. اینجا تصمیم بین «چقدر تاثیرگذار» و «چقدر سنگین» است و جواب همیشه به نفع ویدیو نیست. خود ما روی همین سایت جواب را به نفع ویدیو ندادیم و بخش بعدی می گوید چرا.