هوش مصنوعی گوگل بالای نتایج فارسی نیست؛ ۵۹ جستجو را گرفتیم

دقیقا چه چیزی را گرفتیم

درخواست ها به سرویس نتایج ارگانیک DataForSEO رفت، با این سه پارامتر: زبان fa، عمق ۲۰، و کد مکان 20498. پنجاه و شش جستجو از عبارت هایی بود که خودمان روی آنها کار می کنیم (طراحی سایت، هاست ابری، گواهی SSL، طراحی لوگو، سرور مجازی و مانند اینها) و سه تای آخر را در ۲۷ مرداد تازه گرفتیم تا مطمئن شویم داده کهنه نیست.

خروجی هر جستجو فهرستی از آیتم هاست و هر آیتم یک type دارد: organic، paid، ai_overview، featured_snippet، video و بقیه. پس شمردن کار سختی نیست.

نتیجه

و مهم تر از فهرست بالا، این عدد: در ۴۶ جستجو از ۵۶ تا، اولین نتیجه ارگانیک همان نتیجه شماره یک صفحه بود. یعنی هیچ چیز بالایش نبود. در ۸ مورد یک قطعه برجسته بالا نشسته بود، در یکی گراف دانش، در یکی ویدیو و در یکی بسته تصاویر.

از کجا معلوم که ابزار کور نیست

این سوال درست است و اگر جوابش را نداشتیم، بقیه نوشته بی ارزش بود. یک جستجوی کنترل گرفتیم: همان سرویس، همان روز، همان عمق، فقط زبان en و کد مکان 2840 که آمریکاست، روی عبارت what is seo.

در خروجی آن، ai_overview بود.

پس ابزار پاسخ هوش مصنوعی را می بیند و گزارش می کند. نبودنش روی جستجوهای فارسی، خصوصیت داده است نه خصوصیت ابزار. همین یک درخواست تفاوت بین «اندازه گرفتیم» و «به نظرمان می آید» است.

چیزی که موقع اندازه گیری فهمیدیم و انتظارش را نداشتیم

کد مکان 20498 را همه به عنوان «ایران» به کار می برند. ما هم می بردیم. وقتی فهرست کامل مکان های DataForSEO را گرفتیم، معلوم شد کل فهرست فقط یک ردیف با کد کشور IR دارد و آن ردیف این است:

• location_code: ۲۰۴۹۸
• location_name: East Azerbaijan Province, Iran
• location_type: Province
• location_code_parent: ۲۳۶۴

یعنی ۲۰۴۹۸ ایران نیست؛ استان آذربایجان شرقی است. ردیف کشوری برای ایران در فهرست وجود ندارد و وقتی کد والد یعنی ۲۳۶۴ را مستقیم فرستادیم، جواب 40501 Invalid Field: location_code آمد.

خود گوگل هم این را تایید می کند، بدون اینکه بخواهد. در جستجوهای مرتبط عبارت «طراحی سایت فروشگاهی»، دو پیشنهاد اول اینها بودند: «طراحی سایت فروشگاهی تبریز، استان آذربایجان شرقی» و «طراحی سایت فروشگاهی ارومیه». نتیجه واقعا محلی شده بود.

این را برای دقت می نویسیم، نه برای بی اعتبار کردن عدد بالا. پنجاه و نه نتیجه فارسی از یک استان ایران، همچنان پنجاه و نه نتیجه فارسی است. ولی هر کس بگوید «حجم جستجو در ایران فلان قدر است» یا «نتایج ایران این شکلی است»، باید بداند دقیقا چه چیزی را اندازه گرفته. ما تا امروز خودمان هم دقیق نمی نوشتیم.

باقی ابزارها چه می گویند

در همان نشست دو چیز دیگر را هم امتحان کردیم:

• سرویس حجم جستجوی Google Ads با کد ۲۰۴۹۸: خطای 50301 Internal error.
• سرویس Labs با همان کد: 40501 Invalid Field: location_code. فهرست مکان های Labs در مجموع ۹۴ مورد دارد و ایران در آن نیست.

تنها مسیری که برای فارسی عدد واقعی برمی گرداند، داده کلیک استریم است. اگر می خواهید بدانید کدام ابزار برای بازار ایران چه چیزی دارد و چه چیزی ندارد، در ابزارهای سئو جدولش را گذاشته ایم.

پس با این عدد چه کار کنیم

یک چیز را نکنید: صفحه تان را برای پاسخی که به مخاطب شما سرو نمی شود بازنویسی نکنید. توصیه هایی که این روزها زیاد شنیده می شود (محتوا را تکه تکه کن تا هوش مصنوعی راحت بخواند، جواب را در سی کلمه اول بگذار، فایل مخصوص ربات بساز) برای بازاری نوشته شده که پاسخ هوش مصنوعی در آن هست. خود گوگل هم در راهنمای قابلیت های هوش مصنوعی می نویسد کار تازه ای لازم نیست و همان قواعد قبلی برقرار است.

موضع ما این است: در جستجوی فارسی، جایگاه یک هنوز جایگاه یک است و کل کلیک را می گیرد. چیزی که کلیک شما را می خورد چیز دیگری است. در همان اندازه گیری، میانه حجم HTML سایت هایی که در این نتایج بالا بودند ۳۴۹ کیلوبایت بود و سنگین ترینشان ۳ مگابایت. آن ۳ مگابایت رقیب هوش مصنوعی نیست؛ رقیب صبر بازدیدکننده است.

ترتیب کاری که پیشنهاد می کنیم عوض نشده: اول صفحه ای که باز می شود، بعد صفحه ای که به سوال جواب می دهد، بعد بقیه چیزها. اگر سایت شما هنوز مرحله اول را رد نکرده، افزایش سرعت سایت قبل از هر کار دیگری اثر دارد، و اگر اصلا سایتی که بشود رویش کار کرد ندارید، از ساخت یک سایت درست شروع کنید نه از بهینه سازی سایت فعلی.

خودتان امتحان کنید

لازم نیست حرف ما را قبول کنید. اگر حساب DataForSEO دارید، همین یک درخواست کافی است و چهار دهم سنت خرج برمی دارد:

POST https://api.dataforseo.com/v3/serp/google/organic/live/advanced
[{"location_code":20498,"language_code":"fa","keyword":"قالب وردپرس","depth":20}]

در جواب، فهرست items را بگردید و ببینید ai_overview و paid در آن هست یا نه. بدون حساب هم می شود: عبارت را در گوگل بزنید و ببینید بالای اولین لینک آبی چه چیزی نشسته است.

این عدد تا کی معتبر است

تا وقتی که گوگل تصمیم بگیرد عوض شود، و هیچ کس بیرون گوگل نمی داند کی. ما این اندازه گیری را در ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ گرفتیم و هر بار که تکرارش کنیم تاریخ تازه اش را همین جا می نویسیم.

سه محدودیت را هم صریح بگوییم، چون بدون اینها عدد بالا بزرگ تر از آن چیزی است که هست:

• این خروجی یک سرویس است، نه مرورگر شما. اگر سرویس پاسخ هوش مصنوعی را در حالت خاصی نگیرد، ما هم نمی بینیم.
• حالت گفتگویی گوگل و دستیارهای درون مرورگر سطح دیگری هستند و اصلا اندازه گرفته نشدند.
• پنجاه و نه عبارت، همه تجاری و همه از حوزه کاری ما. عبارت های پزشکی یا خبری ممکن است رفتار دیگری داشته باشند.

پرسش های رایج

یعنی هوش مصنوعی گوگل در ایران فعال نیست؟

چیزی که ما اندازه گرفتیم این است که در ۵۹ نتیجه جستجوی فارسی، بلوک پاسخ هوش مصنوعی بالای نتایج ظاهر نشد. این با «فعال نیست» یکی نیست؛ سرویس های دیگر گوگل ممکن است در دسترس باشند. ما فقط درباره چیزی حرف می زنیم که در صفحه نتایج دیدیم.

چرا در نتایج فارسی تبلیغ ندیدید؟

در هیچ کدام از ۵۶ جستجو آیتمی از نوع paid برنگشت. دلیلش را حدس نمی زنیم چون راهی برای تاییدش نداریم؛ فقط نبودنش را گزارش می کنیم.

پس بهینه سازی برای هوش مصنوعی را کنار بگذاریم؟

برای مخاطب فارسی زبانتان، امروز اولویت اولتان نیست. اگر مشتری خارجی هم دارید، آنجا وضع فرق می کند و همان نسخه انگلیسی سایتتان است که باید برای آن حالت آماده باشد.

این اندازه گیری را می شود روی کلمات خودم تکرار کرد؟

بله، و روش کاملش بالا نوشته شده. اگر نمی خواهید خودتان درگیر API شوید، همین کار بخشی از کاری است که در خدمات سئو انجام می دهیم.