سرور ایران یا خارج؟ ۳۸ سایت را از بیرون اندازه گرفتیم

روش، چون بدون روش عدد بی معنی است

فهرست سایت ها را از نتایج جستجوی خودمان درآوردیم: دامنه هایی که روی عبارت های تجاری این حوزه در صفحه اول گوگل فارسی بودند. برای هر دامنه سه بار درخواست فرستادیم، ریدایرکت ها را دنبال کردیم، هدر مرورگر واقعی گذاشتیم و از سه بار، کمترین زمان تا اولین بایت را برداشتیم. کمترین را برداشتیم نه میانگین را، چون میانگین با یک اتفاق شبکه ای خراب می شود و ما دنبال بهترین حالت هر سرور بودیم.

کشور هر سایت از روی IP اعلام شده تعیین شد. دو مورد را کنار گذاشتیم چون جوابشان زیر ۲۰ کیلوبایت بود و صفحه واقعی نبود، بلکه صفحه چالش یا ریدایرکت بود.

عددها

میانه سایت های میزبانی شده در ایران، از بیرون، سه برابر و اندی کندتر بود. این دقیقا همان چیزی است که انتظار می رفت و به همین دلیل هم عدد جالبی نیست. عدد جالب این است که پراکندگی داخل هر گروه از فاصله بین دو گروه بیشتر است: در گروه ایران بهترین سایت ۸۹ و بدترین ۲۳۱۹ میلی ثانیه بود. یعنی «سرور ایران» به تنهایی چیزی درباره سرعت سایت شما نمی گوید.

محدودیتی که این عدد دارد و پنهانش نمی کنیم

ما از هلسینکی اندازه گرفتیم، نه از تهران. پس این جدول فقط یک جهت را نشان می دهد: بازدیدکننده خارج از ایران. جهت مقابل قرینه همین است و ما نمی توانیم ادعایش را با عدد پشتیبانی کنیم، چون نقطه اندازه گیری داخل ایران نداریم.

اگر کسی به شما جدولی نشان داد که هر دو جهت را با عدد دقیق دارد، بپرسید نقطه اندازه گیری داخل ایران کجا بوده و چند بار تکرار شده. جواب این سوال معمولا وجود ندارد.

سایت خودمان کجاست

روی هتزنر در هلسینکی، پشت کلادفلر. در همین اندازه گیری، rgb.ir از خود آن سرور ۷۶ میلی ثانیه و ۱۷۷ کیلوبایت HTML داد و IP اش به نام کلادفلر ثبت شده است.

این را می نویسیم چون آژانسی که هاست می فروشد و نمی گوید سایت خودش کجاست، یک چیزی را پنهان می کند. انتخاب ما برای سایتی که مخاطب چهارزبانه دارد این بوده؛ برای یک فروشگاه که تمام مشتریانش داخل ایران خرید می کنند، همین انتخاب اشتباه است.

پس کدام را انتخاب کنیم

معیار جغرافیای مشتری است، نه جغرافیای شما:

• تمام مشتریان داخل ایران، درگاه پرداخت ایرانی، بدون مخاطب خارجی: هاست ایران جواب می دهد و ساده ترین گزینه است.
• مخاطب ترکیبی یا صادراتی: سرور خارج به علاوه شبکه توزیع محتوا، و پذیرفتن اینکه بازدیدکننده ایرانی چند ده میلی ثانیه بیشتر صبر می کند.
• سایت شرکتی بدون فروش آنلاین: تفاوت این دو در تصمیم خرید مشتری شما اثری ندارد؛ سراغ چیزی بروید که واقعا اثر دارد.

و یک نکته که در بحث ایران و خارج معمولا گم می شود: هیچ کدام از این دو گزینه سایت ۳ مگابایتی را نجات نمی دهد. سنگین ترین صفحه همین نمونه ۳.۱ مگابایت HTML خام داشت، پیش از تصویر و اسکریپت. میانه ۳۴۹ کیلوبایت بود.

چیزی که موقع اندازه گیری پیدا کردیم

وقتی HTML صفحه ها را باز کردیم تا ببینیم هر سایت از چند سرور دیگر فایل می گیرد، یک الگو بیرون آمد. میانه ۹ میزبان شخص ثالث در هر صفحه بود و سنگین ترین صفحه ۳۴ تا داشت. تا اینجا عادی است.

غیرعادی این بود: ۲۲ سایت از ۳۸ تا در HTML خود به دامنه اینماد ارجاع می دادند، و آن دامنه از شبکه ما اصلا جواب نمی دهد. سه بار با مهلت ۳۰ ثانیه امتحان کردیم و اتصال کامل نشد. از یک شبکه بیرونی دیگر هم اتصال رد شد.

قبل از اینکه این را بحران اعلام کنیم، رفتیم ببینیم دقیقا چطور جاسازی شده، و نتیجه از چیزی که انتظار داشتیم آرام تر بود:

• ۷ سایت تصویر نماد را روی سرور خودشان کپی کرده اند. برای اینها هیچ اتفاقی نمی افتد.
• ۵ سایت مستقیم به دامنه اینماد وصلند ولی با بارگذاری تنبل، پس فقط وقتی کاربر تا پایین صفحه برسد درخواست می رود.
• ۳ سایت مستقیم و بدون تنبلی وصلند.
• ۴ سایت در HTML اولیه اصلا تگی ندارند و احتمالا با جاوااسکریپت اضافه می کنند.

نکته مهم این است که نماد یک تگ تصویر است، نه اسکریپت. تصویری که نمی آید صفحه را قفل نمی کند؛ فقط نمی آید. پس این مشکل سرعت نیست، مشکل نمایش است: روی نسخه انگلیسی سایت شما، آن جای خالی همان جایی است که قرار بود اعتماد بسازد.

راه حل بدیهی اش کپی کردن تصویر روی سرور خودتان است، همان کاری که ۷ سایت بالا کرده اند. ولی صادقانه بگوییم: ما نتوانستیم بررسی کنیم که آیین نامه اینماد این کار را مجاز می داند یا نه، چون سایتشان از شبکه ما باز نمی شود. پس این را به عنوان کاری که انجام شده گزارش می کنیم، نه به عنوان توصیه ای که مسئولیتش را می پذیریم. قبل از انجامش از خودشان بپرسید.

چطور همین را روی سایت خودتان تکرار کنید

یک خط است و به هیچ ابزاری نیاز ندارد:

curl -o /dev/null -s -w "%{time_starttransfer}\n" -L https://example.com/

سه بار بزنید و کمترین را بردارید. اگر از داخل ایران می زنید، عددی که می بینید همان چیزی است که مشتری ایرانی شما تجربه می کند، و آن عدد از جدول بالا مهم تر است. مقایسه مفصل تر دو ارائه دهنده ایرانی را قبلا در مقایسه ایران سرور و پارس پک نوشته ایم و پلن ها در صفحه هاست هست.

اگر عدد سایت شما بد بود، قبل از عوض کردن هاست یک بار وزن صفحه را نگاه کنید. در اغلب موردهایی که دیده ایم مقصر سرور نبوده. کم کردن وزن صفحه ارزان تر از مهاجرت است و ریسکش هم کمتر. و اگر سایت فعلی آنقدر سنگین است که ارزش نجات ندارد، ساختن دوباره اش گاهی کوتاه ترین راه است.

پرسش های رایج

هاست ایران برای سئو بهتر است؟

محل سرور به خودی خود عامل رتبه نیست؛ چیزی که اثر دارد سرعتی است که کاربر واقعی تجربه می کند. اگر تمام کاربران شما داخل ایرانند، سرور داخل ایران آن سرعت را بهتر می دهد و اثرش از همین مسیر است، نه از روی جغرافیا.

با کلادفلر می شود سرور خارج داشت و برای کاربر ایرانی هم سریع بود؟

تا حدی. کلادفلر فهرست شهرهای شبکه اش را منتشر می کند و می توانید ببینید نزدیک ترین نقطه به کاربر شما کجاست. ما این مسیر را برای سایت خودمان انتخاب کرده ایم، ولی عددش را از داخل ایران اندازه نگرفته ایم و ادعایش را نمی کنیم.

چرا میانه را نوشتید و نه میانگین؟

چون در این نمونه یک سایت ۲۳۱۹ میلی ثانیه ای هست که میانگین را به تنهایی جابجا می کند. میانه تصویر واقعی تری از «سایت معمولی» می دهد.

نتیجه این اندازه گیری تا کی معتبر است؟

تا وقتی این سایت ها هاستشان را عوض نکنند. اندازه گیری مال ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ است و هر بار تکرارش کنیم تاریخ تازه را همین جا می نویسیم.