استیبل کوین و تتر چیست

استیبل کوین دقیقا چه چیزی را ثابت نگه می دارد

استیبل کوین توکنی روی یک شبکه بلاک چین است که قیمتش عمدا روی یک عدد ثابت نگه داشته می شود، و در عمل آن عدد تقریبا همیشه یک دلار آمریکاست. دو نامی که بیش از همه می بینید تتر با نماد USDT و یو اس دی سی با نماد USDC هستند.

ثابت ماندن قیمت، خاصیت خود توکن نیست. کد این توکن ها هیچ جایی عدد یک را تضمین نمی کند و اصلا نمی تواند. چیزی که قیمت را سر جایش نگه می دارد یک حلقه است: ناشر می گوید به ازای هر توکن یک دلار دارایی نگه داشته و حاضر است توکن را پس بگیرد و دلار بدهد؛ تا وقتی بازار این را باور کند، هر کس توکن را زیر یک دلار ببیند می خرد و از ناشر یک دلار می گیرد، و همین خرید قیمت را بالا می کشد.

حالا نکته ای که کمتر گفته می شود و کل ماجرا را عوض می کند. آن بازخرید مستقیم برای شما نیست. حساب های بزرگ و تاییدشده نزد ناشر می توانند توکن را به دلار برگردانند؛ کسی که صد دلار تتر روی گوشی اش دارد این کار را نمی کند و به جایش در یک صرافی می فروشد. پس چیزی که در دست دارید یک ادعا نسبت به ناشر است که از راه بازار به دلار وصل شده، نه خود دلار و نه سپرده ای در بانک.

خانواده دومی هم هست که پشتوانه دارایی ندارد و قیمت را با یک مکانیزم نگه می دارد. این درس درباره آن نیست، و دلیلش را همین جا می گوییم: وقتی پشتوانه یک ادعای مکانیکی است و نه یک ترازنامه، سوال «چه کسی این را بررسی کرده» جواب متفاوتی می خواهد. آنچه در ادامه می خوانید فقط درباره استیبل کوین های با پشتوانه دارایی است.

چرا فریلنسر ایرانی با تتر تسویه می کند و نه با بیت کوین

یک فاکتور سیصد دلاری را در نظر بگیرید. مشتری امروز قبول می کند، پس فردا پرداخت می کند، و شما یک هفته بعد آن را به تومان تبدیل می کنید. اگر همه این مسیر با یک ارز پرنوسان طی شود، شما بدون اینکه خواسته باشید وارد یک موقعیت بازار شده اید: ممکن است سیصد و چهل دلار بگیرید و ممکن است دویست و شصت.

کاری که استیبل کوین می کند دقیقا همین است و بیشتر از این نیست: عددی که سر آن توافق کرده اید تا لحظه تبدیل همان می ماند. تسویه به ثبات نیاز دارد، نه به فرصت. سرمایه گذاری بحث دیگری است و این درس درباره اش حرفی نمی زند.

این را در فهرست های واقعی هم می شود دید. صفحه مسیرهای خرید سرویس های هوش مصنوعی در همین سایت چند واسطه را با شرایط خودشان توضیح می دهد، و یک الگو در هر کدامشان تکرار می شود: اوپن روتر اعتبار را با کارت، علی پی و USDC می فروشد؛ بیت ریفیل کارت پیش پرداخت مجازی را با بیت کوین، اتریوم، USDT، USDC و چند رمزارز دیگر می دهد؛ بیت کال شماره مجازی را با بیت کوین، اتریوم و USDT روی دو شبکه می فروشد. توکن باثبات در هر سه فهرست هست.

موضع ما روشن است. برای تسویه کار، ارز پرنوسان ابزار اشتباهی است، و کسی که با آن تسویه می کند در واقع دو کار همزمان انجام می دهد که فقط یکی شان را قبول کرده بود. اما این جمله را با مرزش بخوانید: استیبل کوین نوسان قیمت را برمی دارد و ریسک را برنمی دارد. ریسک از بازار به دو جای دیگر منتقل می شود، به ناشری که پشتوانه دستش است و به شبکه ای که انتقال روی آن انجام می شود.

تتر و یو اس دی سی چه ادعایی می کنند و چه کسی بررسی می کند

هر دو ناشر صفحه ای دارند به اسم شفافیت، و هر دو صفحه را در همان تاریخی که بالای این درس نوشته شده خواندیم. چیزی که این دو صفحه می گویند یکی نیست، و تفاوتشان دقیقا همان جایی است که بیشتر مقاله های فارسی از رویش رد می شوند.

صفحه شفافیت تتر می گوید همه توکن های تتر یک به یک به یک ارز ملی متناظر گره خورده اند و صد در صد با ذخایر تتر پشتیبانی می شوند، و اطلاعات توکن های در گردش معمولا روزانه منتشر می شود؛ همان صفحه اضافه می کند که دارایی های ناشر از بدهی هایش بیشتر است. این جمله ها را عینا از خود آن صفحه نقل می کنیم، چون ادعای ناشر است و ما آن را نه تایید می کنیم و نه رد.

صفحه شفافیت سرکل چند چیز مشخص تر می گوید: دارایی های پشتوانه USDC هفتگی افشا می شود، یک موسسه از چهار موسسه بزرگ حسابرسی به صورت ماهانه اطمینان می دهد که ارزش ذخایر از مقدار USDC در گردش بیشتر است، و این گزارش ها طبق استانداردهای اطمینان بخشی انجمن حسابداران رسمی آمریکا تهیه می شوند. همان صفحه می گوید بیشتر ذخیره در صندوقی به نام Circle Reserve Fund با نماد USDXX نگهداری می شود که یک صندوق بازار پول دولتی ثبت شده نزد کمیسیون بورس آمریکاست و بلک راک آن را مدیریت می کند، و گزارش روزانه مستقل آن از طریق بلک راک در دسترس است. جدا از آن، دیلویت حسابرس مستقل خود شرکت سرکل است.

حالا تفاوتی که باید بلد باشید. «اطمینان بخشی» یا attestation یعنی یک حسابرس در یک تاریخ مشخص نگاه کرده و گفته این دارایی ها در آن لحظه وجود داشتند و از این مقدار کمتر نبودند. این با حسابرسی مستمر یکی نیست و ادعا نمی کند در فاصله دو گزارش چه گذشته. کلمه «حسابرسی شده» در بازاریابی معمولا به صورت های مالی خود شرکت اشاره می کند و نه به تک تک توکن ها، و همین یک جابه جایی کوچک، جمله ای درست را به جمله ای گمراه کننده تبدیل می کند.

و چیزی که ما ادعا نمی کنیم: هیچ کدام از گزارش های زیربنایی را نخوانده ایم و درباره دقتشان نظری نداریم. کاری که کردیم این بود که صفحه خود ناشرها را باز کردیم و نوشتیم هر کدام چه می گویند. تفاوت بین «شرکت این را می گوید» و «این درست است» تمام چیزی است که این بخش می خواهد به شما بدهد.

روزی که یک دلار، هشتاد و هشت سنت شد

در مارس ۲۰۲۳ سرکل اعلام کرد ۳.۳ میلیارد دلار از ۴۰ میلیارد دلار ذخیره USDC نزد بانک سیلیکون ولی است، بانکی که همان روزها بسته شد. یو اس دی سی پیوند یک به یک خودش با دلار را از دست داد و صبح شنبه یازدهم مارس تا ۰.۸۸ دلار پایین آمد. این اعداد از گزارش رویترز که سی ان ان منتشرش کرد می آید و قیمت را به کوین گکو نسبت داده.

در آن آخر هفته، هیچ چیز در کد توکن خراب نشد. شبکه کار می کرد، انتقال ها انجام می شد، قرارداد همان کاری را می کرد که همیشه می کرد. چیزی که تکان خورد ترازنامه بود، و ترازنامه طرف حساب دارد: بانک. قیمت در روزهای بعد برگشت، ولی چیزی که آن دو روز نشان داد سر جایش ماند.

درس عملی اش برای کسی که با استیبل کوین کار می کند، یک جمله است: پیوند به دلار یک ادعا درباره یک ترازنامه است و نه یک قانون فیزیک. هر ادعایی درباره ترازنامه، به همان اندازه محکم است که ضعیف ترین طرف حساب آن ترازنامه. برای همین نگه داشتن مبلغ بزرگ و بلندمدت در یک توکن، تصمیمی جداست از استفاده از همان توکن برای تسویه یک فاکتور در چند روز.

کاری که ناشر می تواند بکند و بانک شما نمی تواند

یک تصور رایج این است که موجودی رمزارز دست هیچ کس نیست. برای توکنی که یک شرکت منتشرش می کند، این تصور درست نیست و خود آن شرکت هم پنهانش نمی کند.

تتر در بیست و سوم آوریل ۲۰۲۶ در خبر رسمی خودش نوشت که در هماهنگی با دفتر کنترل دارایی های خارجی آمریکا و نهادهای اجرای قانون، بیش از ۳۴۴ میلیون USDT روی دو آدرس را مسدود کرده است. همان خبر می گوید تتر سیاست تحمل صفر نسبت به استفاده مجرمانه دارد، مدت هاست از دستورالعمل های OFAC درباره فهرست SDN پیروی می کند، و با بیش از ۳۴۰ نهاد اجرای قانون در ۶۵ کشور کار می کند و در صورت درخواست دارایی ها را مسدود می کند تا جابه جا نشوند.

پس دو چیز را از هم جدا کنید، چون یکی گرفتنشان منشا بیشترین اشتباه در این حوزه است. شبکه تضمین می کند انتقالی که شما انجام داده اید برنمی گردد؛ این درست است و بخش بعدی همین مسیر درباره اش حرف می زند. اما شبکه تضمین نمی کند موجودی شما در توکنی که یک ناشر دارد قابل مسدود شدن نیست. آن دو خاصیت جدا هستند و مردم مدام یکی شان را از روی دیگری نتیجه می گیرند.

درباره وضعیت قانونی این ابزارها در ایران، صادقانه ترین جمله ای که می توانیم بنویسیم این است: مقررات عوض می شود، ما وکیل نیستیم، و این درس هیچ راهی برای دور زدن هیچ محدودیتی پیشنهاد نمی کند. کاری که این صفحه می کند توضیح رفتار خود ابزار است. تصمیم گیری درباره اینکه کجا و چطور استفاده شود، با خود شما و مشاور حقوقی شماست.