Fonksiyon nedir

Fonksiyon tam olarak nedir ve sıradan birkaç satırdan farkı ne?

Fonksiyon, adı olan birkaç satır koddur. Farkı yaratan şey ada sahip olmaktır: adı olmayan kod dosyanızda bir yerdir yalnızca, adı olan kod ise programın herhangi bir yerinden çağrılabilir ve içinde ne olduğunu bilmeniz artık gerekmez.

def display_name(user):
    name = user["name"].strip()
    if name == "":
        return "guest"
    return name

Burada birbirinden ayrı iki şey oluyor ve yeni başlayanlar genelde bunları karıştırır. İlk satır tanımdır: böyle bir şey var ve işi budur der. Çalışmaz, yalnızca kaydedilir. Çağrı başka bir yerdedir, display_name(user_a) yazdığınızda, ve o beş satır ancak o zaman çalışır.

Yani tanımlanmış ama hiçbir yerde çağrılmamış bir fonksiyon hiçbir şey yapmaz ve hata da bildirmez. Bu, "kodum çalışmıyor" cümlesinin en yaygın nedenlerinden biridir; özellikle biri kodu bir fonksiyonun içine taşıyıp dosyanın altında onu çağırmayı unuttuğunda.

Ve bir fonksiyonun en iyi tanımı tekrarı azaltması değildir; bir düşünceye ad vermesidir. display_name yazdığınızda, kodunuzu okuyan kişi ne olduğunu anlamak için artık dört satır okumak zorunda değildir. İyi bir ad, dört satırlık açıklamayı ortadan kaldırır ve bir fonksiyonun size verdiği en büyük şey budur.

Parametre ile argüman arasındaki fark nedir?

Bu iki kelime tek bir şeye iki yandan bakar ve tam da bu yüzden karıştırılır. Parametre, fonksiyonu tanımlarken yazdığınız addır; yukarıdaki örneğin ilk satırındaki user. Argüman ise çağırırken gönderdiğiniz gerçek değerdir; yani user_a.

Parametre bir boşluktur, argüman o boşluğu dolduran şeydir. Daha kesin söylersek: parametre tanıma aittir ve tektir, argüman ise her çağrıya aittir ve her seferinde farklı olabilir. Tek parametreli bir fonksiyon, bir program boyunca elli farklı argümanla elli kez çağrılabilir.

Bu ayrımı bilmek sözlük anlamında değil, pratikte işe yarar. Fonksiyonun iki girdi istediğini ve bir tane aldığını söyleyen bir hata gördüğünüzde, o hata argüman sayısından bahsediyordur, tanımdan değil. Yani tanım sağlamdır ve hata onu çağırdığınız satırın ta kendisindedir. Yalnızca bu teşhis, aramayı koca bir dosyadan tek bir küçük satıra indirir.

Hayatınızı kolaylaştıran bir alışkanlık: parametrelerinizi ne beklediklerini kendileri söyleyecek biçimde adlandırın. def send(to, subject, body) hiçbir açıklama olmadan okunur, oysa def send(a, b, c) sizi her seferinde fonksiyonun içine geri döndürür ki bu, fonksiyonun sizi kurtarması gereken şeyin ta kendisidir.

return ne demek ve print neden onun yerini tutmaz?

Yeni başlayanların en çok takıldığı yer burasıdır ve kökeni basit bir yanlış anlamadır: print ekranda bir şey gösterir, return ise bir değeri fonksiyonu çağıran kişiye geri verir. Bunlar hiç de aynı iş değildir.

def double(n):
    print(n * 2)

result = double(5)
print(result)

Ekranda önce 10, sonra None görünür. Onu fonksiyonun kendisi yazdırdı, ama result boştur, çünkü bu fonksiyon hiçbir şey döndürmedi. return içermeyen bir fonksiyon Python'da None, başka dillerde de onun karşılığını geri verir.

def double(n):
    return n * 2

result = double(5)
print(result)

Şimdi fonksiyonun içinde hiçbir şey yazdırılmıyor ve result on, yani bir sonraki hesapta kullanabileceğiniz bir şey. Pratik fark şu: yazdıran bir fonksiyon elle test ettiğinizde doğru görünür ve sonucunu kullanmak istediğiniz anda kırılır. Bu hatanın genelde geç bulunmasının nedeni de budur.

Daha az söylenen bir nokta daha: return fonksiyonu anında bitirir. Aynı fonksiyonun içinde ondan sonra yazılan hiçbir satır çalışmaz. Bu bir kısıt değil, bir araçtır: bu sayfadaki ilk örnekte return "guest", son satırın hiç değerlendirilmemesi demektir. Buna erken dönüş denir ve kodu iç içe koşullardan kurtarır.

Gerçek bir yeniden düzenleme: üç tekrar, tek fonksiyon

Diyelim ki bu aynı dört satırı bir programın üç yerinde, yalnızca tek bir değişkenle farklılaşarak yazdınız:

name = user_a["name"].strip()
if name == "":
    name = "guest"
print(name)

name = user_b["name"].strip()
if name == "":
    name = "guest"
print(name)

Bir fonksiyonu dışarı çekmenin doğru yolu üç adımdır ve genelde atlanan ikincisidir. Birincisi, tekrarı bulun. İkincisi ve daha önemlisi, üç kopya arasında neyin farklı olduğunu bulun; o şey sizin parametrenizdir. Üçüncüsü, o farkı girdi olarak alan bir fonksiyon yazın.

def display_name(user):
    name = user["name"].strip()
    if name == "":
        return "guest"
    return name

print(display_name(user_a))
print(display_name(user_b))

Gerçekte kazanılan şey birkaç satırlık tasarruf değil. guest kelimesinin artık tam olarak tek bir yerde yazılı olması. Yarın yerine başka bir şey yazmaya karar verdiğinizde tek satır değiştirir ve işi bitirirsiniz.

Önceki sürümde ne olurdu peki? Üç yerin ikisini değiştirir, üçüncüsünü görmezdiniz. Program da hata vermezdi; sitenizin bir sayfası aylarca eski kelimeyi gösterir ve kimse fark etmezdi. Tekrarlanan kod bu yüzden tehlikelidir, çirkin olduğu için değil.

181 kez çağrılan dört satır kod

Yukarıdaki örnek uydurmadır. Bu değil. Bu sitenin bilgi grafiği kütüphanesinde işi tek bir şey olan bir fonksiyon var: dört dilli bir diziyi al, sayfanın dilindeki metni çıkar ve o dil yoksa Farsçaya düş.

function rgb_dg_t( $value, string $lang ): string {
    if ( is_array( $value ) ) {
        return (string) ( $value[ $lang ] ?? $value['fa'] ?? '' );
    }
    return (string) $value;
}

Bu dersin denetlendiği gün, bu fonksiyon diyagram kütüphanesinin dört dosyasında 181 kez çağrılmıştı. Bu öğrenme bölümünde gördüğünüz her şeklin her başlığı, her etiketi ve her notu bu dört satırdan geçiyor.

Şimdi üçüncü satırın ortasındaki ?? 'fa' ifadesine bakın. O bir karardır: bir etiketin çevirisi henüz yazılmadıysa, boş bir şekil yerine Farsça metni göster. Bu karar tek bir yerde yazılıdır ve 181 noktada etkisini gösterir. Yarın fikrimizi değiştirip Farsça yerine hiçbir şey göstermemeyi tercih edersek, tek bir kelime değişir.

Ve aynı madalyonun açıkça söylenmesi gereken öbür yüzü: o dört satırdaki tek bir hata da 181 yeri birden bozar. Bu kadar merkezi bir fonksiyon, tam da bu yüzden onu çağıran koddan daha dikkatli okunmalıdır. Yoğunlaşma size fayda ve riski birlikte verir ve ikisi de aynı maddedendir.

Ne zaman fonksiyon yazmamalı? Ve kodu bilerek tekrarladığımız yer

"Kendini tekrar etme" kuralını çok duyarsınız ve her mutlak kural gibi bir yerde işlemez olur. Dört satırı anlamak için sizi dosyanın başına gidip geri dönmeye zorlayan bir fonksiyon, tasarruf ettirdiğinden fazlasını alır.

Bir fonksiyonun gereksiz olduğunu gösteren üç işaret: tek bir yerden çağrılıyor ve muhtemelen hep öyle kalacak; adı fiilen içindeki kodun kendisi, bir eklemek için add_one adlı bir fonksiyon gibi; ve yazılması altı parametre gerektiriyor. Sonuncusu en önemlisi: çok sayıda parametre genelde fonksiyonun birden fazla iş yaptığı anlamına gelir. Basit sınama şu: ne yaptığını kısa bir ifadeyle söylemeye çalışın; "ve" demek zorunda kaldıysanız, elinizde iki fonksiyon var.

Şimdi bu siteden tersi bir durum. İki ayrı eklentimiz var ve ikisi de fiyatı binlik ayırıcı ve Farsça rakamlarla toman cinsinden göstermek zorunda. Bunun kodu ikisinde de neredeyse aynı, buna rağmen iki farklı adla iki ayrı fonksiyonlar; biri sıralama eklentisinde, biri barındırma eklentisinde.

Bu tekrar bir hata değil, bir karardır. Her eklenti, diğeri kapalıyken bile tek başına çalışmak zorunda. Biri diğerinin fonksiyonunu kullansaydı, bir eklentiyi devre dışı bırakmak öbürünün sayfalarını kırardı. Bu bağımsızlık için ödediğimiz bedel gerçek ve onu gizlemiyoruz: fiyatın gösterilme biçimindeki her değişiklik iki yerde yapılmak zorunda ve iki yer olduğunu hatırlamamız gerekiyor. Bunu, her zaman üçüncü bir yol olmadığını bilesiniz diye söylüyoruz; bazen iki maliyet arasında seçim yapmanız ve sonra o seçimi bir yere yazmanız gerekir ki sizden sonraki kişi unuttuğunuzu sanmasın.