Bant genişliği ve internet hızı

İndirme sayısı neden satın aldığınızdan farklı?

Çünkü birbirine benzeyecek şekilde yazılmış iki farklı birim. İnternet hizmetleri bit ile satar, bilgisayarlar dosya boyutunu bayt ile gösterir ve bir bayt sekiz bittir. Yazıda onları ayıran tek şey küçük ve büyük harftir: Mbps megabit, MB/s megabayttır.

Yani dönüşüm basit bir bölmedir ve bu tek sayı yanlış anlamanın çoğunu giderir:

Bu tabloyla ne kadar sürer sorusunu kendiniz yanıtlayabilirsiniz. 20 megabitlik bir hatta 1000 megabaytlık bir dosya en iyi durumda 400 saniye alır; yani yaklaşık yedi dakika ve yalnızca hattı başka hiçbir şey kullanmıyorsa.

Sözleşmede yazan ve nadiren okunan bir şey: o sayı bir taahhüt değil, bir tavandır. Yanındaki kadar sözcüğü tam olarak bunu söyler. Kapasitenin bir kısmı da protokollerin kendisine gider ve verinize hiç ulaşmaz, bu yüzden en iyi koşullarda bile gerçek rakam tavanın biraz altında kalır.

Bant genişliği mi gecikme mi: sorununuz hangisi?

Gerçekten işe yarayan bir benzetme: bant genişliği yolun genişliği, gecikme ise uzunluğudur. Daha geniş yol aynı anda daha çok aracın geçmesi demektir; daha kısa yol her aracın daha erken varması demektir. İkisinin birbiriyle ilgisi yoktur ve birine sahip olup diğerine olmayabilirsiniz.

Belirtiler de ayrıdır ve bu teşhisi kolaylaştırır. Büyük bir dosyanın indirilmesi uzuyorsa, 4K bir video sürekli kalitesini düşürüyorsa ya da üç kişi aynı anda çalıştığında her şey bozuluyorsa sorun bant genişliğidir. Ama sayfalar açılmaya geç başlıyorsa, görüntülü görüşme kesiliyorsa ya da bir oyunda her şey bir tempo geç oluyorsa sorun gecikmedir ve daha çok bant genişliği almak bunların hiçbirini çözmez.

Kendi sitemizden bir ölçüm bunu netleştiriyor. rgb.ir'in ana sayfasını sıkıştırılmış olarak 44.916 bayt, yani yaklaşık 44 kilobayt aldık. Tamamı 63 milisaniye sürdü ve bunun 54'ü ilk bayt gelmeden önce geçti. Yani verinin kendi aktarımı o 63'ün yaklaşık 9 milisaniyesiydi, gerisi bekleyişti.

Şimdi hesabı yapın: bant genişliğini ikiye katlayın, o 9 milisaniye 4,5 olur ve toplam 63'ten 58'e iner. Ama sunucu bir gidiş dönüş daha uzaktaysa, yalnızca o tek gidiş dönüş yüz milisaniye ekleyebilir. Küçük sayfalar için, ki web'in çoğu budur, mesafe yolun genişliğinden önemlidir.

Neden her hız testi farklı bir sayı veriyor?

Çünkü bir hız testi internet hızınızı ölçmez. Sizinle belirli bir sunucu arasındaki yolun hızını ölçer ve o sunucuyu araç seçer. Sunucuyu değiştirin, yanıt değişir.

Etkinin büyüklüğü görünsün diye bunu kendi sunucumuzda ölçtük. 21 megabaytlık bir dosya, tek bir makineden, bir dakika içinde, üç mesafedeki üç test sunucusundan. İlk turun sonucu:

Aynı hat, aynı an ve kırk kat farklı bir sayı. Hizmetlerin sattığı birimle, yaklaşık 2270 megabitten 57 megabite. İstesek sunucuyu seçerek size dilediğimiz sayıyı gösterebilirdik; tek bir teste güvenmemek için bu tek başına yeterli bir neden.

Teknik nedeni tek bir şey: her an yolda yalnızca belirli bir miktar veri olabilir ve alındı bildirimi gelene kadar gönderen bekler. Gidiş dönüş uzadıkça o bekleyiş uzar ve pratik tavanı düşüren şey budur. RFC 6349 bu ilişkiye bant genişliği gecikme çarpımı adını verir ve doğru bir testin temeli sayar.

Ve beklemediğimiz bir gözlem. Üst üste üç kez ölçtük: Singapur rakamı 7,07, 7,17 ve 6,97 çıktı, yani neredeyse sabit. Helsinki rakamı 188 ile 414 MB/s arasında gidip geldi. En uzak test en tekrarlanabilir olanıydı, çünkü orada tavanı gecikme belirliyor; en yakın test kararsızdı, çünkü 21 megabayt orada saniyenin bir kesrinde bitiyor ve ölçüm oturmaya vakit bulamıyor.

Daha fazla bant genişliği almalı mıyım?

Dürüst yanıt bir çarpma ve bir bölmeden çıkar ve operatör bunu sizin için yapmaz. Bant genişliği yalnızca aktarım kısmını kısaltır. Sizi rahatsız eden şey sayfaların açılmasıysa, o kısım ikinci bölümde gördüğünüz 63 milisaniyenin 9 milisaniyesiydi ve onu ikiye katlamak beş milisaniye kazandırır ki bu hissedilecek bir şey değildir.

Ama daha çok bant genişliğinin gerçekten yanıt olduğu üç durum var. Birincisi, birkaç kişinin tek bir hattı aynı anda kullanması; burada kapasite gerçekten bölünür ve yol gerçekten dardır. İkincisi, düzenli olarak büyük dosyalar taşımanız, indirme ya da yükleme. Üçüncüsü, bir şeyin sürekli yayınlanması ve kalitesini durmadan düşürmesi.

Ve hep unutulan bir sayı: yükleme. Çoğu ev paketi indirmeden çok daha az yükleme taşır ve görüntülü görüşmeyi, dosya yüklemeyi ve bulut yedeklemeyi yükleme yapar. Toplantılarda sizin görüntünüz karşı tarafta kesiliyor ama onların görüntüsü sizde sorunsuzsa, sorun indirmeniz değil yüklemenizdir.

Gereken sayı için nereye bakılır? Hizmetin kendi sayfasına. Netflix her kalite için önerilen hızı kendisi yayımlıyor ve her hizmetin böyle bir sayfası var. Birinin bir forumda yazdığı ya da bir dil modelinin ürettiği sayı kaynak değildir.

Kendiniz nasıl doğru ölçersiniz?

Anlamsız bir ölçümü, kaynak gösterebileceğiniz bir ölçüme çeviren beş kural. Kabloyla ölçün, kablosuzla değil; yoksa hattı değil radyoyu ölçüyorsunuz. O birkaç dakika boyunca diğer cihazları susturun. Üç kez çalıştırın ve tek bir sayıya değil, örüntüye bakın.

Ve daha az söylenen, daha çok önem taşıyan iki kural. Birincisi: hem yakın hem uzak bir sunucu deneyin, çünkü yukarıda gördüğünüz gibi aralarındaki fark başlı başına bir teşhistir; yakın iyi ve uzak kötüyse hattınız sağlamdır ve uluslararası güzergâh pahalıdır. İkincisi: günün iki farklı saatinde ölçün, biri sabah erken biri gece, çünkü kapasite paylaşılır ve gece aynı hat başka bir sayı verir.

Gerçek bir sayfanın ne kadar sürdüğünü ve hangi kısmının bekleyiş olduğunu görmek için araç zaten bilgisayarınızda. Bu komut, ikinci bölümde kullandığımız aynı dört sayıyı yazdırır:

curl -s -o /dev/null -w "dns=%{time_namelookup} connect=%{time_connect} ttfb=%{time_starttransfer} total=%{time_total} size=%{size_download}\n" https://example.ir/

ttfb büyük ve oradan total'a olan aralık küçükse sorun bekleyiştir, bant genişliği değil. Tersiyse veri aktarımı ağırdır ve orada ilk sözü sayfa ağırlığı söyler; o konu başka yere aittir ve site hızı izleğinde peşine düşüyoruz.