Site bakımı neyi kapsar, neyi asla kapsamaz

Bir yılda gerçekte ne yapılır

Baktığımız sitelerde yıllık iş neredeyse her zaman şu altı kalem: çekirdeğin, eklentilerin ve temanın her turdan sonra bir kontrolle güncellenmesi; aynı sunucunun dışında saklanan otomatik yedekler ve yılda en az bir deneme geri yüklemesi; sitenin düştüğünü müşteriden önce sizin öğrenmenizi sağlayan erişilebilirlik izlemesi; tarihi belli dış değişikliklerin takibi, yani PHP sürümü, SSL bitişi, alan adı bitişi ve ödeme altyapısı kural değişiklikleri; zamanla hıza mal olan veritabanı ve artık dosya temizliği; ve site sahibinin vakit bulamadığı küçük içerik düzenlemeleri.

Sıradan bir kurumsal sitede bunların toplamı ayda birkaç saat. Tam olarak bu liste için büyük bir rakam isteyen kişi aslında hazır bulunma satıyordur ve bunu açıkça söylediği sürece sorun yok.

Bakımın kapsamadıkları

Sınır burada ve anlaşmazlıkların neredeyse tamamı buradan başlıyor. Şunlar genelde sözleşme dışıdır:

• Yeni sayfa ya da yeni bölüm yapmak. Bu geliştirmedir.
• SEO. Bakım siteyi ayakta tutar; sıralama girdisi ve çıktısı başka olan ayrı bir iştir.
• İçerik yazımı ve fotoğraf üretimi.
• Görünümün yeniden tasarlanması.
• Üçüncü taraf hizmet bedelleri. Alan adı ve barındırma yenilemesi, işlemleri sağlayıcınız yapsa bile para ister.

Bu listenin sözleşmede aynı açıklıkla yer almasını isteyin. "Tam site desteği" hiçbir şeyi tanımlamaz ve anlaşmazlık çıktığı gün onu yazanın lehine yorumlanır.

Pratikte var olan üç seviye

Pazar paketlere istediği adı veriyor ama gerçekte üç ayrı şey satılıyor:

• Teknik bakım. Güncelleme, yedek, izleme, güvenlik; içerik değişikliği yok. En ucuzu ve çoğu kurumsal site için yeterlisi.
• Bakım artı çalışma saati. Yukarıdakine ek olarak küçük düzenlemeler için aylık sınırlı saat. Kullanılmayan saatler genelde devretmez; imzadan önce sorun.
• E-ticaret desteği. Gerçekten farklıdır, çünkü bir saatlik kesinti kaybedilen sipariş demektir ve ödeme yolunda bozulabilecek daha çok parça vardır.

Aylık sözleşmenin size uymadığı yer

Biz de bakım satıyoruz ve yine de şunu söylüyoruz: siteniz yılda bir kez değişen beş tanıtım sayfasıysa, mağaza değilse, hassas form taşımıyorsa ve Google'dan kayda değer trafik almıyorsa aylık sözleşme muhtemelen kendini karşılamaz.

O durumda üç şeyi alın, gerisini bırakın: otomatik güncellemeler açık, dış depolamaya otomatik yedek ve yılda bir gözden geçirme. Maliyeti aylık sözleşmenin küçük bir kesridir ve riskin yüzde doksanını kapatır.

Bakımın yokluğunun bakımdan pahalıya patladığı üç durum: aktif bir mağaza, kesintisi doğrudan satış fırsatını durduran bir site ve kendisini yapandan başka kimsenin anlamadığı özel kod çalıştıran bir site.

İmzadan önce sorulacaklar

Beşinin de kısa cevabı var ve kaçamak cevabın kendisi bir cevaptır:

• Yanıt süresi ne kadar ve hangi saatlerde? Yanıt süresi tanımlanmamış bir "7/24" hiçbir şey demek değil.
• Yedekler nerede saklanıyor ve yarın ayrılırsam onları nasıl teslim alırım?
• Site paneli, barındırma ve alan adı kimin adına?
• Aylık rapor veriyor musunuz, içinde ne var?
• Site hacklenirse temizlik sözleşmeye dahil mi yoksa ayrı mı faturalanıyor?

Üçüncüsü en önemlisi ve en az sorulanı. Yönetimi başkası yapsa bile alan adı ve barındırma sizin adınıza olmalı. Aksi halde ayrılmak istediğiniz gün sitenin taşınabilir olmadığını öğrenirsiniz. Şu anda bu durumdaysanız WordPress sitesini yeni barındırmaya taşımak yazısı taşımanın zor kısım olmadığını gösteriyor. Zor olan erişim bilgilerini almak.

Mevcut bakımınızın çalışıp çalışmadığı

Bugün üç şeye bakın: son başarılı yedeğin tarihi, WordPress ve eklentilerin güncel sürümü, alan adının bitiş tarihi. Bunlardan birini bilmiyorsanız ve sağlayıcınız da hemen cevap vermiyorsa pratikte bakımınız yok demektir.

Karşılaştırma olsun diye kendi durumumuz: WordPress 7.0.4, çekirdek otomatik güncellemesi açık ve PHP 8.5.2, güvenlik desteği 2029 sonuna kadar. Hiçbiri başarı değil; yalnızca bu üç sorunun cevabının saniyeler sürmesi gerektiğini gösteriyor.

Siteniz hala eski PHP sürümü veren bir barındırmadaysa sorun bakım sağlayıcınızda değil ve güncel barındırma bunu çözer. Ayrıca yavaşsa hız iyileştirmesi bakımdan ayrı, bir kez yapılan bir iştir. Mevcut sitenin bakıma değmediği sonucuna vardıysanız yeni bir site kurmak sürekli tamirden ucuza gelebilir.

Sık sorulan sorular

Site bakımı ne kadar tutar?

Sayfa sayısına değil, saate ve taahhüt seviyesine bağlıdır. Fiyat karşılaştırmadan önce iş listelerini yan yana koyun; aynı fiyattaki iki paket tamamen iki farklı iş olabilir.

Siteyi kendim bakabilir miyim?

Vaktiniz ve ilginiz varsa evet. Asgarisi üç iş: düzenli güncelleme, dış yedek ve deneme geri yüklemesi. En zor kısmı teknik bilgi değil, düzen.

Sağlayıcı değiştirirsem neleri teslim almalıyım?

WordPress yönetici erişimi, barındırma erişimi, alan adı sahipliği, son tam yedek ve siteye bağlı üçüncü taraf hizmetlerin listesi. Bunlardan biri verilmezse devir orada durur.