کریپتو و پرداخت بین المللی

بلاک چین چگونه کار می کند

بلاک چین یک دفتر مشترک است که تراکنش ها را دسته دسته در «بلاک» می نویسد و هر بلاک، اثر انگشت رقمی بلاک قبلی را داخل خودش دارد. همین یک قاعده باعث می شود عوض کردن یک ردیف قدیمی نیازمند بازسازی هر چیزی باشد که بعد از آن آمده، و مسئله ای را حل کند که پیش از آن حل نشده بود: توافق روی یک ترتیب واحد، بدون اینکه کسی مسئول باشد.

  • درس ۲ از ۸
  • مقدماتی
  • رایگان، بدون ثبت نام

یک حلقه از زنجیره، و چیزی که آن را به قبلی می بندد

حلقه سوم همان جایی است که کل ایده در آن جا می شود: هش بلاک قبلی داخل بلاک بعدی می نشیند.

  1. ۱ تراکنش ها جمع می شوند

    دسته ای از دستورهای امضا شده که از محوطه انتظار برداشته شده اند.

  2. ۲ هش بلاک قبلی

    اثر انگشت بلاک قبلی عینا داخل این یکی نوشته می شود. همین است که زنجیر می سازد.

  3. ۳ مهر و موم

    با کار یا با سهام. هر کدام باشد، هزینه ای دارد که بعدا باید دوباره پرداختش کرد.

  4. ۴ حلقه بعدی

    بلاک بعدی هش این یکی را برمی دارد، و از این لحظه دستکاری این بلاک آن یکی را هم می شکند.

  5. ۵ عمق

    هر حلقه تازه، بلاک های زیرین را گران تر می کند. تایید همین شمارش عمق است.

این پنج حلقه ساده شده اند و جزئیات هر شبکه فرق می کند: اندازه بلاک، فاصله زمانی و روش مهر و موم در بیت کوین و اتریوم یکی نیست.

آخرین بررسی: فکت ها و نام ابزارهای این درس در همین تاریخ با منابعشان بازبینی شده اند.

بلاک چین چه مشکلی را حل می کند؟

یک مشکل مشخص، و نه بیشتر: چطور یک عده غریبه که به هم اعتماد ندارند سر یک ترتیب واحد از رویدادها به توافق برسند، بدون اینکه کسی داور باشد. اسمش را از خود ساختارش گرفته است، چون بلاک چین دفتری است که ردیف ها را دسته دسته می نویسد و هر دسته اثر انگشت دسته قبلی را داخل خودش دارد.

چرا این سخت بود؟ چون هر چیز رقمی کپی شدنی است. اگر پول یک فایل باشد، هیچ چیز جلوی فرستادن همان فایل به دو نفر را نمی گیرد، و کسی که فایل را می گیرد راهی ندارد بفهمد قبلا جای دیگری خرج شده یا نه. جواب قدیمی این بود که یک نهاد وسط بگذاریم که همه تراکنش ها را ببیند و بگوید کدام اول رسیده. سند اصلی این ایده در سال ۲۰۰۸ همین را می گوید و می افزاید که مشکل آن راه حل این است که سرنوشت کل سیستم به شرکتی وابسته می شود که آن نهاد را می گرداند.

راه حل، یک ساعت زن مشترک است. همان سند در بخش سوم می گوید هر مهر زمانی، مهر زمانی قبلی را داخل هش خودش می گیرد و به این ترتیب یک زنجیره می سازد که هر مهر تازه، مهرهای پیش از خودش را محکم تر می کند. تمام چیزی که یک بلاک چین است در همین یک جمله جا می شود.

و موضع ما: چیز جالب این اختراع پول نیست، ترتیب است. مسئله واقعی هیچ وقت «چطور یک عدد رقمی بسازیم» نبود، «چطور بدون داور بر سر یک تاریخچه توافق کنیم» بود، و هر جا این دومی مسئله شما نباشد، بلاک چین ابزار درستی نیست. بخش آخر همین درس به این برمی گردد.

زنجیری از بلوک های شیشه ای که هر کدام اثر انگشت قرمز قبلی را دارد و یک بلوک سبز دستکاری شده زنجیر را می شکند

یک تراکنش از امضا تا تایید کجاها می رود؟

پنج ایستگاه، و هیچ کدامشان آن چیزی نیست که در تبلیغ ها نشان می دهند. اول کیف پول شما با کلید خصوصی یک دستور را امضا می کند. بعد آن دستور امضا شده به هر تعداد از کامپیوترهای شبکه که در دسترستان است پخش می شود، و آنها هم به همسایه های خودشان می دهند. تا اینجا هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده و هیچ چیز نهایی نشده.

ایستگاه سوم جایی است که بیشتر آدم ها نمی شناسندش: یک محوطه انتظار. تراکنش شما آنجا کنار هزاران تراکنش دیگر می نشیند تا کسی که بلاک بعدی را می سازد سراغش بیاید، و اینجا دقیقا همان جایی است که کارمزد معنی پیدا می کند. کارمزد پول بابت «خدمات شبکه» نیست، پیشنهاد شما برای جلو افتادن در همان صف است. وقتی صف شلوغ می شود کارمزد بالا می رود، و وقتی خلوت است پایین می آید.

ایستگاه چهارم نشستن در یک بلاک است. آن بلاک وقتی به زنجیره اضافه شد، تراکنش شما «انجام شده» است، ولی نه به آن معنایی که فکر می کنید. ایستگاه پنجم همین است: هر بلاکی که بعد از آن روی زنجیره می نشیند یک «تایید» است، و تایید یک تنظیم امنیتی سمت شما نیست، فقط شمارش عمق است. هرچه بلاک شما عمیق تر برود، عوض کردنش گران تر می شود، و بخش بعد می گوید چقدر.

یک نکته عملی که بین این پنج ایستگاه گم می شود: تراکنشی که هنوز در محوطه انتظار است می تواند اصلا هیچ وقت وارد بلاک نشود و بعد از مدتی از صف بیفتد. پس «فرستادم» و «رسید» دو خبر متفاوت اند و کسی که پول می گیرد باید منتظر دومی بماند، نه اولی.

مسیر یک تراکنش، پنج ایستگاه

بین «فرستادم» و «رسید» سه ایستگاه فاصله است و بیشتر سردرگمی های پرداخت در همان فاصله اتفاق می افتد.

  1. ۱

    امضا

    کیف پول با کلید خصوصی دستور را امضا می کند. هنوز چیزی جایی نرفته.

  2. ۲

    پخش در شبکه

    به هر کامپیوتری که در دسترس است داده می شود و آنها به همسایه هایشان.

  3. ۳

    محوطه انتظار

    کنار هزاران تراکنش دیگر. کارمزد پیشنهاد شما برای جلو افتادن در همین صف است.

  4. ۴

    نشستن در بلاک

    سازنده بلاک آن را برمی دارد و بلاک به زنجیره اضافه می شود.

  5. ۵

    تاییدهای بعدی

    هر بلاک تازه روی زنجیره یک تایید است. عمق، نه تنظیم امنیتی.

تراکنشی که در ایستگاه سوم بماند ممکن است هیچ وقت جلوتر نرود و از صف بیفتد. این حالت نادر نیست و خرابی هم نیست.

چرا عوض کردن تاریخچه سخت است؟

چون هر بلاک اثر انگشت بلاک قبلی را داخل خودش دارد. اثر انگشت رقمی یا همان هش، رشته ای با طول ثابت است که از یک متن ساخته می شود و ویژگی مهمش این است که با عوض شدن یک کاراکتر، کل رشته عوض می شود. پس اگر کسی یک ردیف در بلاک شماره صد را دستکاری کند، هش بلاک صد عوض می شود، و بلاک صد و یک که آن هش قدیمی را داخل خودش داشت دیگر جور درنمی آید، و همین طور تا آخر زنجیره.

سند بیت کوین همین را در بخش چهارم می گوید: بعد از اینکه یک بلاک کار لازم را انجام داد، دیگر بدون انجام دوباره آن کار عوض نمی شود، و چون بلاک های بعدی به آن زنجیر شده اند، عوض کردنش یعنی انجام دوباره کار همه بلاک های بعدی هم. مهاجم باید نه تنها به کار انجام شده برسد، که از آن جلو هم بزند، در حالی که بقیه شبکه بی وقفه دارد جلو می رود.

عددش هم در همان سند هست و ارزش دیدن دارد، چون نشان می دهد این یک احتمال است و نه یک تضمین. اگر مهاجم یک دهم توان شبکه را داشته باشد، احتمال اینکه بالاخره از زنجیره صادق جلو بزند بعد از شش بلاک ۰.۰۰۰۲۴۲۸ است و بعد از ده بلاک ۰.۰۰۰۰۰۱۲. عادت «چند تایید صبر کن» از همین جدول آمده و معنایش این است که با هر بلاک، احتمال به سرعت آب می رود ولی هیچ وقت صفر نمی شود.

در عمل هر سرویسی که پول می گیرد عدد خودش را انتخاب می کند، و آن عدد یک تصمیم درباره ریسک است نه یک خاصیت شبکه. دو چیز هم معمولا برعکس فهمیده می شوند: عدد تایید دو شبکه با هم قابل مقایسه نیست، چون فاصله بلاک ها یکی نیست و پنج تایید روی یکی می تواند از یک تایید روی دیگری کوتاه تر باشد؛ و بعضی شبکه ها اصلا مرحله «دیده شد ولی هنوز کم عمق است» را ندارند و آنچه به شما نشان می دهند از همان اول نهایی است. عددهای واقعی هر شبکه و اینکه هر تایید چقدر طول می کشد، در درس شبکه های انتقال و کارمزد همین مسیر با منبع باز شده اند. اینکه چرا شبکه ها اینقدر با هم فرق دارند، به روش اجماعشان برمی گردد و بخش بعد همان است.

اجماع یعنی چه: اثبات کار در برابر اثبات سهام

اجماع یعنی شبکه چطور تصمیم می گیرد بلاک بعدی را چه کسی بنویسد، وقتی هزاران نفر می خواهند بنویسند و هیچ رئیسی نیست. هر دو روش رایج یک کار می کنند: چیزی کمیاب را وارد بازی می کنند تا رای دادن رایگان نباشد، چون در اینترنت ساختن هزار هویت جعلی هیچ هزینه ای ندارد.

در اثبات کار، آن چیز کمیاب برق است. سخت افزارها عددی را می جویند که هش بلاک را به شکل خاصی دربیاورد، و پیدا کردنش فقط با آزمون و خطای فراوان ممکن است در حالی که درستی اش را با یک بار محاسبه می شود چک کرد. سند بیت کوین این را «هر پردازنده یک رای» می نامد و می گوید تصمیم اکثریت را همان زنجیره ای نشان می دهد که بیشترین کار در آن سرمایه گذاری شده. در اثبات سهام، آن چیز کمیاب سرمایه است: شرکت کننده مقداری ارز را قفل می کند و اگر تخلف کند همان قفل شده را از دست می دهد. جای هزینه عوض شده، نه وجودش.

تفاوت مصرف انرژی این دو بزرگ است و عددش را می شود از منبع خودش گرفت. اتریوم در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ از اثبات کار به اثبات سهام رفت، و صفحه انرژی خود اتریوم برآورد موسسه CCRI را منتشر می کند که این تغییر مصرف برق سالانه شبکه را بیش از ۹۹.۹۸۸ درصد کم کرده و رقم فعلی را حدود ۰.۰۰۲۶ تراوات ساعت در سال می گذارد.

حالا مرزی که معمولا گفته نمی شود. آن عدد حرف یک شبکه درباره خودش است و درباره هیچ شبکه دیگری چیزی نمی گوید؛ بیت کوین هنوز با اثبات کار کار می کند، پس این آمار به آن ربطی ندارد. و این دو روش «قدیمی و جدید» نیستند: هر کدام مبادله متفاوتی می کنند و بحث بر سر اینکه کدام در برابر حمله مقاوم تر است هنوز باز است. ما در آن بحث تخصص نداریم و طرفی هم نمی گیریم؛ چیزی که می گوییم فقط این است که هر دو یک مسئله را حل می کنند و با دو هزینه متفاوت.

دو راه برای اینکه رای دادن رایگان نباشد

هر دو یک کار می کنند: چیزی کمیاب را وارد بازی می کنند. فرقشان در این است که آن چیز کمیاب چیست.

اثبات کار

  • چیز کمیاب برق است؛ سخت افزار عدد می زند تا یکی جواب بدهد.
  • سند بیت کوین آن را «هر پردازنده یک رای» می نامد.
  • هزینه حمله، برق و سخت افزار واقعی است.
  • بیت کوین امروز هم با همین کار می کند.

اثبات سهام

  • چیز کمیاب سرمایه است؛ ارز قفل می شود و تخلف آن را می سوزاند.
  • مصرف برق را تا حد زیادی از معادله بیرون می برد.
  • اتریوم در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ به این روش منتقل شد.
  • هزینه حمله، سرمایه قفل شده ای است که از دست می رود.

اینجا هیچ ستونی برنده نیست و ما هم طرفی نمی گیریم. بحث بر سر اینکه کدام در برابر حمله مقاوم تر است هنوز باز است و تخصص ما نیست.

بلاک چین چه چیزی را حل نمی کند؟

زنجیره تضمین می کند که یک ردیف بعد از نوشته شدن عوض نشده. درباره اینکه آن ردیف موقع نوشته شدن راست بوده یا نه، هیچ چیز تضمین نمی کند و اصلا نمی تواند بکند. اگر جمله «این مدرک اصل است» را روی یک بلاک چین بنویسید، زنجیره ثابت می کند همان جمله دستکاری نشده؛ درباره خود مدرک یک کلمه هم نمی گوید.

این موضع ماست و صریح می گوییمش، چون بیشترین برداشت غلط این حوزه همین جاست: داده غلط روی زنجیره، داده غلط می ماند و حالا برای همیشه هم می ماند. هر پروژه ای که ادعا می کند با بلاک چین «اصالت» یک کالای فیزیکی یا درستی یک اطلاعات را تضمین می کند، در واقع مشکل را یک قدم عقب برده است: حالا باید به کسی اعتماد کنید که آن اطلاعات را وارد کرده، و آن اعتماد همان جایی است که از اولش هم بود.

یک باور رایج دیگر هم ارزش تصحیح دارد: «دفتر عمومی است پس هر کسی می تواند کل تاریخچه را بخواند» در اصول درست است و در عمل پول می خواهد. رصدکننده ما روی BNB Smart Chain به یک نود عمومی رایگان وصل است و آن نود آرشیو ندارد. اندازه اش را خودمان گرفتیم: پنجره پنج هزار بلاکی جواب می دهد و پنجره سی هزار بلاکی با پیغام «درخواست آرشیو نیازمند توکن شخصی است» رد می شود. برای همین کد ما نشانگرش را همیشه در فاصله چهار هزار بلاک از نوک زنجیره نگه می دارد و در پنجره های دو هزارتایی جلو می رود.

و اینکه با شکاف چه می کنیم، همان جایی است که یاد گرفتیم: پرداختی که در فاصله جا مانده باشد از راه دوم وصول می شود، یعنی گرفتن رسید همان یک تراکنش با شناسه اش، که هیچ محدودیت بازه ای ندارد. درس بعدی این مسیر سراغ همان چیزی می رود که بیشتر پرداخت های واقعی با آن انجام می شود و بحث دیگری دارد: توکنی که ادعا می کند یک دلار است و می ماند.

زنجیره چه چیزی را ثابت می کند و چه چیزی را نه

آنچه بالای آب است درست است و کم است. بیشتر چیزهایی که به بلاک چین نسبت می دهند، زیر آب اند.

یک چیز، و واقعا درست

این ردیف بعد از نوشته شدن عوض نشده است.

چیزهایی که زنجیره ثابت نمی کند
  • اینکه نوشته درست بوده

    داده غلط روی زنجیره غلط می ماند، و حالا برای همیشه هم می ماند.

  • اینکه طرف مقابل کیست

    امضا ثابت می کند کسی کلید را داشته، نه اینکه آن کس چه کسی بوده.

  • اینکه اشتباه برگشت پذیر است

    همان تغییرناپذیری که به آن می بالند، برگرداندن را هم غیرممکن می کند.

  • اینکه خواندنش رایگان است

    در اصول عمومی است؛ در عمل خواندن عمق تاریخچه نود آرشیوی می خواهد و آن رایگان نیست.

این فهرست درباره فناوری است و درباره هیچ پروژه یا شرکت خاصی داوری نمی کند. هر پروژه ای را باید با ادعای خودش سنجید.

مسیر سریع با هوش مصنوعی

مفیدترین کاری که می شود با یک بلاک چین و یک مدل زبانی با هم کرد، و تقریبا هیچ کس نمی کند: به جای اینکه حرف کسی را باور کنید، خودتان ادعای پرداختش را در دو دقیقه بررسی کنید. مشتری می گوید «فرستادم» و یک شناسه تراکنش می دهد؛ آن شناسه یک ادعا نیست، یک نشانی است که هر کسی می تواند برود ببیند.

  1. شناسه تراکنش را در کاوشگر همان شبکه باز کنید. نشانی کاوشگر را از مستندات خود شبکه بردارید و نه از لینکی که فرستنده داده؛ همین یک عادت، یک کلاس کامل از کلاهبرداری را حذف می کند.
  2. متن صفحه را کپی کنید، نه عکسش را. مدل روی متن دقیق کار می کند و روی عکس یک صفحه پر از رشته های هگز، هر لغزشی ممکن است.
  3. چهار چیز بخواهید: چند تایید خورده، چه چیزی و روی کدام قرارداد جابه جا شده، به کدام نشانی رسیده، و اینکه آیا چیزی در این صفحه با آنچه به شما گفته شده جور درنمی آید.
  4. مدل کلاس سریع و ارزان برای این کار کافی است؛ فقط دارید یک صفحه را می خوانید و قضاوتی در کار نیست. انتخاب امروزی را در <a class="text-link" href="/ai/">مرجع هوش مصنوعی RGB</a> نگه می داریم.

نسخه آماده کپی

متن زیر عین صفحه یک کاوشگر بلاک است که خودم باز کردم و کپی کردم.

شبکه: {مثلا ترون یا BNB Smart Chain}
کاوشگر: {نام کاوشگر}
به من گفته اند: {مثلا صد تتر روی ترون فرستاده شده به نشانی من}

{متن صفحه کاوشگر را اینجا بچسبانید}

فقط از روی همین متن جواب بده و اگر چیزی در متن نبود بنویس «در متن نیست»:
۱. تعداد تاییدها چند است.
۲. چه مقدار از چه چیزی جابه جا شده و روی کدام قرارداد.
۳. نشانی گیرنده چیست، عینا همان طور که در متن آمده.
۴. آیا چیزی در این متن با آنچه به من گفته شده جور درنمی آید.

هیچ عددی و هیچ نشانی ای که در متن بالا نیست ننویس.

قبل از اعتماد به خروجی: مدل فقط چیزی را می خواند که شما چسبانده اید و خودش نمی تواند کاوشگر را باز کند. پس اگر در جواب عددی یا نشانی ای دیدید که در متن شما نبود، آن را ساخته است و کل جواب مشکوک می شود. یک قدم آخر هم که فقط شما می توانید بردارید: نشانی گیرنده ای که در آن صفحه نوشته شده باید عینا همان نشانی خودتان باشد، و این را باید حرف به حرف با کیف پول خودتان مقایسه کنید، نه با حافظه تان.

هوش مصنوعی در این کار

مدل زبانی اینجا یک کار را واقعا خوب انجام می دهد: صفحه ای را که خودتان چسبانده اید باز می کند و می گوید هر فیلد یعنی چه. همین و بس. هر کاری که از آن بخواهید و جوابش یک رشته کاراکتر باشد که معنی اش پول یا هویت یک تراکنش است، از محدوده ای که به آن اعتماد داریم بیرون است.

ابزارهایی که واقعا کمک می کنند

  • Claude روی متن خام یک صفحه کاوشگر خوب کار می کند و فیلدها را درست از هم جدا می کند. ایران در هیچ کدام از دو فهرست کشورهای پشتیبانی شده انتروپیک نیست و این را از صفحه خود انتروپیک خوانده ایم، نه از تست شبکه.
  • Gemini همان کار، و برای برگرداندن اصطلاح های زنجیره به فارسی روان تر است. صفحه خود گوگل می گوید اپ وب جمنای در بیش از دویست و سی کشور و منطقه کار می کند و ایران در آن فهرست نیست.

کجا نتیجه معکوس می دهد

دو خطر، و هر دو مخصوص همین موضوع اند. اول اینکه شناسه تراکنش و نشانی و ارتفاع بلاک، دقیقا همان شکلی را دارند که یک مدل زبانی روان تولید می کند و هیچ راهی برای راستی آزمایی اش ندارد: یک شناسه تراکنش شصت و چهار کاراکتر هگز است و مدل بی زحمت یکی می سازد که کاملا خوش ساخت است و به هیچ چیزی اشاره نمی کند. قاعده ای که جواب می دهد ساده است: مدل می تواند بگوید یک فیلد روی صفحه ای که چسبانده اید یعنی چه، اما هیچ وقت منبع یک شناسه، یک نشانی، یک موجودی یا یک کارمزد لحظه ای نیست. دوم اینکه تصویر مدل از یک شبکه، عکسی از متن های آموزشش است و شبکه ها عوض می شوند؛ اتریوم در ۲۰۲۲ روش اجماعش را عوض کرد و همین نمونه کلاسیک جایی است که یک عکس قدیمی جواب مطمئن غلط می دهد. پس هر چیز زمان داری را با تاریخ در سوال قید کنید و جوابش را با مستندات خود شبکه بسنجید.

منبع ها: Anthropic: supported countries Google: where you can use the Gemini web app Ethereum: The Merge, 15 September 2022

حد این توصیه

این درس مکانیزم را توضیح می دهد و نه قاعده های امروز هیچ شبکه مشخصی. فاصله بلاک ها، کارمزد، سیاست تایید و حتی خود روش اجماع از شبکه ای به شبکه دیگر فرق دارد و عوض هم می شود؛ هیچ چیز اینجا بررسی امنیتی یک زنجیره خاص نیست و ما چنین بررسی ای نکرده ایم. دو چیز را هم عمدا کنار گذاشته ایم چون هر کدام بحث خودشان را دارند: قراردادهای هوشمند فراتر از همین قدر که یک توکن چیست، و اقتصاد پاداش استخراج و اعتبارسنجی.

از تجربه خود ما

ما یک رصدکننده پرداخت روی همین سرور داریم که تراکنش های ورودی را خودش از زنجیره می خواند، و گران ترین چیزی که موقع ساختنش یاد گرفتیم در هیچ متن آموزشی ای ندیده ایم: «دفتر عمومی» به معنی «قابل خواندن» نیست. نود عمومی رایگانی که برای BNB Smart Chain استفاده می کنیم آرشیو ندارد و خودمان اندازه گرفتیم که پنجره پنج هزار بلاکی جواب می دهد و پنجره سی هزار بلاکی با پیغام «درخواست آرشیو نیازمند توکن شخصی است» رد می شود. یعنی همان زنجیره ای که همه می گویند برای همه باز است، از یک عمقی به بعد فقط برای کسی باز است که پولش را داده. کد ما با همین واقعیت کنار آمده: نشانگر همیشه در فاصله چهار هزار بلاک از نوک نگه داشته می شود و در پنجره های دو هزارتایی جلو می رود، و اگر خطای بازه گرفتیم یک بار به نوک برمی گردد و ادامه می دهد. پرداختی هم که در شکاف جا بماند از راه دوم وصول می شود، یعنی گرفتن رسید همان یک تراکنش با شناسه اش، که هیچ محدودیت بازه ای ندارد. آن مسیر دوم را اول برای این ننوشته بودیم؛ بعد از دیدن همین رفتار نود اضافه شد.

سوال هایی که واقعا پرسیده می شوند

بلاک چین همان بیت کوین است؟

نه. بیت کوین یک بلاک چین است، اولی که کار کرد. بلاک چین اسم آن ساختار است و شبکه های زیادی از همان ساختار با قاعده های متفاوت استفاده می کنند: فاصله بلاک ها، روش اجماع و اینکه اصلا چه چیزی روی زنجیره نوشته می شود، از شبکه ای به شبکه دیگر فرق دارد.

چند تایید کافی است؟

به شبکه و به مبلغ بستگی دارد، و جواب یک تصمیم درباره ریسک است نه یک عدد درست. قاعده کلی این است: هرچه مبلغ بزرگ تر، صبر بیشتر، چون احتمال بازگشت با هر بلاک کم می شود ولی هیچ وقت صفر نمی شود. عددهای واقعی هر شبکه و اینکه هر تایید چقدر طول می کشد، در درس شبکه های انتقال و کارمزد همین مسیر آمده، چون یک عدد فقط کنار زمان بلاک همان شبکه معنی دارد.

وقتی می گویند فلان بلاک چین هک شد یعنی چه؟

تقریبا هیچ وقت به معنی بازنویسی خود زنجیره نیست و همین سه چیز را از هم جدا کردن، مفیدترین کاری است که یک خواننده می تواند بکند. معمولا یا کلید خصوصی کسی دزدیده شده، یا قراردادی که روی زنجیره اجرا می شود ایراد داشته، یا سرویسی که وسط بوده از کار افتاده. در هر سه حالت زنجیره دقیقا همان کاری را کرده که قرار بوده بکند و مشکل جای دیگری بوده.