اینترنت و شبکه
بیشتر مشکل هایی که به اسم «اینترنت خراب است» گزارش می شوند، در یکی از چهار پنج حلقه مشخص اتفاق افتاده اند و هر حلقه صاحب و ابزار خودش را دارد. این مسیر همان حلقه ها را یکی یکی باز می کند، به این ترتیب که هر درس بتواند جای خرابی بعدی را نشان بدهد.
- ۱۲ درس
- رایگان، بدون ثبت نام
چهار حلقه، به همان ترتیبی که یاد می گیرید
-
۱
سفر یک درخواست
دو درس اول: اینترنت چطور کار می کند و شبکه یعنی چه. بدون این دو، بقیه اسم است بی معنی.
-
۲
نشانی ها
آی پی، دی ان اس و ساختار آدرس. بیشتر خرابی هایی که شبیه قطعی به نظر می رسند اینجا اتفاق افتاده اند.
-
۳
قرارداد ها و ماشین ها
HTTP و HTTPS، سرور، شبکه توزیع محتوا و ایمیل. جایی که کار سایت و کار شبکه به هم می رسند.
-
۴
شبکه خودتان
وای فای و مودم، پهنای باند و سرعت، و کوکی. تنها حلقه ای که کاملا دست خودتان است.
این چهار حلقه ترتیب یادگیری اند، نه لایه بندی رسمی شبکه. مدل های رسمی هفت لایه یا چهار لایه دارند و برای کار مهندسی لازم اند، ولی برای پیدا کردن جای خرابی این چهار تا کافی است.
مسیر، قدم به قدم
درس ها به ترتیبی چیده شده اند که هر کدام روی قبلی می ایستد. از هر جایی هم می شود وارد شد.
- ۱اینترنت چگونه کار می کنداینترنت یک شبکه بزرگ نیست؛ شبکه ای از شبکه هاست که هر تکه اش صاحب جداگانه دارد و همه سر یک زبان مشترک به توافق رسیده اند. هر چیزی که باز می کنید به شکل بسته های کوچک شماره دار از دستگاه شما تا سرور ایستگاه به ایستگاه جلو می رود و جواب همان راه را برمی گردد.مقدماتی
- ۲شبکه چیست و انواع آنشبکه یعنی دو دستگاه یا بیشتر که راهی برای رد و بدل کردن داده دارند و هر کدام نشانی مشخص خودشان را دارند؛ همین و بس. وای فای خانه، شبکه یک شرکت و خود اینترنت سه اندازه مختلف از همین یک ایده اند و فرقشان در بزرگی و در این است که صاحب هر تکه کیست.مقدماتی
- ۳آی پی چیستآی پی نشانی یک دستگاه روی شبکه است، یعنی جایی که بسته ها باید به آن برسند، و هر بسته ای که از دستگاه شما بیرون می رود نشانی مقصد و نشانی برگشت را روی خودش دارد. این نشانی می گوید بسته کجا برود؛ نمی گوید پشت دستگاه چه کسی نشسته است.مقدماتی
- ۴دی ان اس (DNS) چیستDNS دفترچه نشانی اینترنت است: نام دامنه ای مثل rgb.ir را می گیرد و نشانی عددی سروری را برمی گرداند که مرورگر باید به آن وصل شود. کاری که دفترچه نشانی معمولی نمی کند این است که جواب را همه جای مسیر ذخیره می کند، و همین ذخیره کردن دلیل اصلی این است که تغییر رکورد فوری نیست.مقدماتی
- ۵ساختار آدرس اینترنتی (URL)آدرس اینترنتی یک رشته حرف نیست، پنج تکه با کارهای متفاوت است: پروتکل، دامنه، مسیر، پرسمان و لنگر. تکه ای که موقع تشخیص لینک جعلی باید نگاهش کنید فقط دامنه است و بقیه تکه ها هر چیزی می توانند باشند.مقدماتی
- ۶HTTP و HTTPS چیستHTTP قراردادی است که مرورگر و سرور با آن حرف می زنند: مرورگر یک درخواست می فرستد و سرور یک پاسخ برمی گرداند، به همراه یک کد سه رقمی که می گوید کار انجام شد یا نشد. HTTPS همان قرارداد است که داخل یک لایه رمز شده حرکت می کند، پس کسی در میانه راه نه محتوا را می خواند و نه می تواند عوضش کند.مقدماتی
- ۷سرور چیست و انواع آنسرور یک کامپیوتر است که کارش جواب دادن به درخواست های بقیه است و برای همین همیشه روشن می ماند؛ سخت افزارش با کامپیوتر شما تفاوت جنسی ندارد، وظیفه اش فرق دارد. چیزی که «سرور سایت» می نامیم در واقع چند لایه روی هم است: سخت افزار، سیستم عامل، وب سرور، و برنامه ای که صفحه را می سازد.مقدماتی
ترتیب این درس ها از سفر یک درخواست شروع می شود و نه از تعریف ها، چون تعریف بدون مسیر یادت می رود. اول می بینید بسته شما از کجاها رد می شود، بعد سراغ نشانی ها می رویم که آی پی و دی ان اس و ساختار آدرس باشند، بعد قراردادها و ماشین ها، و آخر چیزهایی که در خانه خودتان دست شماست.
این مسیر همان لایه ای است که دو مسیر دیگر رویش ایستاده اند. کسی که طراحی سایت می خواند، بدون فهمیدن دامنه و سرور نصف پیام های خطا برایش بی معنی است؛ و امنیت هم عملا یعنی همین شبکه، به علاوه اینکه بدانید چه چیزی را نباید باز بگذارید. پس اگر تازه شروع کرده اید، این جا شروع کردن وقت را کم می کند نه زیاد.
یک هشدار صادقانه هم لازم است: هیچ کدام از این درس ها شما را کارشناس شبکه نمی کند. هدف پایین تر و به درد بخورتر است؛ اینکه بتوانید بگویید مشکل کجاست، با چه کسی باید حرف بزنید، و کدام پیشنهادی که در اینترنت خوانده اید نباید اجرا شود.
سوال هایی که واقعا پرسیده می شوند
برای یاد گرفتن شبکه باید برنامه نویسی بلد باشم؟
نه. چیزی که لازم است حوصله اجرا کردن چند دستور ساده و خواندن خروجی آنهاست. همه درس های این مسیر با ابزارهایی کار می کنند که روی هر ویندوز و مک و لینوکسی از قبل هست و چیزی نصب نمی خواهند.
این مسیر به درد کسی که سایت دارد می خورد؟
بله، و بیشتر از چیزی که به نظر می رسد. صاحب سایت باید بتواند تشخیص بدهد که مشکل از هاست است یا از دامنه یا از اینترنت خودش، چون تا وقتی این را نداند هر بار به سراغ آدم اشتباه می رود. سه درس دی ان اس و سرور و سی دی ان دقیقا برای همین اند.
مدرک شبکه برای کار گرفتن لازم است؟
برای کار حرفه ای شبکه در سازمان ها، مدرک هنوز در فهرست شرایط استخدام دیده می شود و این مسیر جای آن دوره ها را نمی گیرد. اما برای کسی که سایت دارد یا در تیم دیجیتال کار می کند، چیزی که ارزش دارد توانایی است نه کاغذ: اینکه بتوانید یک خروجی را بخوانید و درست حدس بزنید.
این مسیر برای کسی نوشته شده که می خواهد خودش بفهمد زیر پای سایتش چه خبر است. اگر ترجیح می دهید این لایه را به کسی بسپارید که خودش سرور نگه می دارد، صفحه هاست و سرور را ببینید