Ağ nedir ve türleri

Ağ tam olarak nedir?

Bir ağ üç şeyden kurulur, fazlasından değil: konuşan cihazlar anlamında düğümler; aralarındaki kablo ya da radyo dalgası anlamında bağlantılar; ve herkesin uyduğu ortak bir dil artı her düğüm için bir adres anlamında protokol. Aralarında kablo olan iki dizüstü bilgisayar şimdiden bir ağdır.

Sorunların çoğu kabloda değil, adreslemede olur. Bir ağdaki iki cihaz uyumlu adres almazsa bağlantı sağlamdır ve hiçbir şey bağlanmaz; kullanıcının "kablo takılı ama çalışmıyor" dediği durum tam olarak budur.

Daha az söylenen bir şey: ağın dereceleri vardır. Kendi sunucumuzda site, veritabanıyla konuşmak için ağdan hiç geçmez, çünkü ayar localhost'tur ve bağlantı aynı makinedeki bir soketten gider. Bir program ağı bilerek kendisiyle konuşmak için kullandığında bile makine üzerindeki gidiş dönüş 0,022 ms sürer; aynı gidiş dönüş bir kablo ötedeki ilk yönlendiriciye 0,252 ms'dir. Gözle görülmeyen bir mesafe için on kat daha uzak.

Öyleyse bir şey çalışmadığında önce bu üç parçadan hangisinin bozuk olduğuna karar verin. Destekteki deneyimimiz, "ağ kesintilerinin" çoğunun aslında adresleme sorunu ya da belirli bir cihazın sorunu olduğu, kablonun ve antenin ise suçsuz olduğudur.

Yerel ağ, geniş alan ağı ve internet arasındaki fark nedir?

Fark teknoloji değil, ölçek ve mülkiyettir. Yerel ağ ya da LAN tek bir yerdir: bir ev, bir ofis, bir kat. Sahibi sizsiniz, adresleri özeldir ve bunun için kira ödemezsiniz. Geniş alan ağı ya da WAN birkaç yeri birbirine bağlar ve neredeyse her zaman bir operatörden kiralanan hat üzerinde çalışır. İnternet ise ağların ağıdır ve tek bir sahibi yoktur.

Üçü arasındaki pratik sınır, tam olarak sorumluluğun el değiştirdiği yerdir. Ev yönlendiricisine kadarı sizindir ve arızasını kendiniz giderirsiniz; yönlendiriciden sonrası kiraladığınız şeydir ve yapılabilecek tek hamle bildirmektir. Bu tek cümle, destekle telefonda yaşanan tartışmaların yarısını yanıtlar.

En büyük ev içi yanlış anlama da buradan gelir: kablosuz ağ ile internet aynı şey değildir. Dolu sinyal simgesi yalnızca yerel ağın sağlam olduğunu ve telefonunuzun yönlendiriciyle konuştuğunu söyler; operatör hattının sağlığı hakkında hiçbir şey söylemez. Bu yüzden sinyal dolu olup hiçbir sayfa açılmayabilir ve bu yüzden internet nasıl çalışır dersindeki sıraya göre, yakından uzağa sınamak sonuç verir.

Ev ağınızın içinde aslında ne var?

Genelde aynı anda üç rol oynayan tek bir kutu. Modem operatörün hattını cihazlarınızın anladığı bir şeye çevirir. Yönlendirici dışarı ne çıkacağına karar verir ve tek bir genel adresi herkes arasında paylaştırır. Erişim noktası ise kablosuz ağı yaratan radyodur. Kutunun arkasında ağ portları varsa, içinde küçük bir anahtar da vardır.

Ev içindeki adresler özeldir ve bilerek öyledir. Tam olarak bunun için üç aralık ayrılmış ve RFC 1918 adlı bir belgeye kaydedilmiştir: 10, 192.168 ve 172.16 ile 172.31 arası. Yönlendiricinizin adresi bunlardan biridir. İlginç olan şu: bizim genel sunucumuzun varsayılan ağ geçidi de aynı ayrılmış aralıktadır; yani bütün gün dünyaya yanıt veren bir makine bile önce yerel bir ağın içinde oturur.

Evin dışında ise hepiniz tek bir adressiniz. Yönlendirici her cihazın trafiğini tek bir genel adres üzerinden geçirir; bu yüzden açtığınız site isteğin telefondan mı yoksa dizüstünden mi geldiğini ayırt edemez, hepsi aynı görünür. Sitelerde gördüğünüz "IP adresim" de cihazlarınızın hiçbirine ait değildir, yönlendiriciye aittir.

Buradan az kişinin fark ettiği bir güvenlik sonucu çıkar: ev içindeki cihazların dışarıdan doğrudan adresi olmadığı için varsayılan olarak internetten erişilebilir değillerdir. Bu bedava bir korumadır ve "bir port açmak" ya da bir cihazı DMZ moduna almakla elden giden tam da budur.

Kablo mu çekmeli, kablosuz yeter mi?

Bu sorunun galibi yoktur ve sizin için birini eleyen herkes bir şey satıyordur. Kablo sabit gecikme verir, duvarlardan ve komşulardan etkilenmez ve kapasitesini kimseyle paylaşmaz; karşılığında çekilmesi ve bir porta takılması gerekir. Kablosuz hareket özgürlüğü verir ve kablo istemez; karşılığında havayı çevredeki her cihazla paylaşır ve kalitesi dakikadan dakikaya değişir.

Her yerde reklamı yapılan ve az kişinin doğru okuduğu bir sayı var: yönlendirici kutusundaki büyük rakam laboratuvar koşullarındaki radyo hızıdır, cihazınıza ulaşan hız değil. Mesafe, duvarlar, cihaz sayısı ve kanal kalabalığı ondan bir şeyler götürür ve bunların hiçbiri kutuda yazmaz.

Tutumumuz basit: sabit duran ve önemli olan her şey kablo alır. Masaüstü bilgisayar, yayın izlenen televizyon ve görüntülü toplantılara katıldığınız makine. Geri kalan her şey kablosuz kalır ve cihaz destekliyorsa daha az kalabalık olan, ama duvarlardan daha az geçen yeni banttan.

Bu tavsiyenin sınırı da şu: delik açamayacağınız kiralık bir dairede ya da sürekli yer değiştiren bir dizüstü için kablo yanlış yanıttır. Orada doğru iş, tel çekmek değil, kablosuzun kendisini iyileştirmektir; yani yönlendiricinin yeri ve kullandığı kanal.

Hangi ayara dokunmalı, hangisine dokunmamalı?

Üç şey yapmaya değer ve bir kez yapılır. Yönlendirici yönetim panelinin parolasını değiştirin; bu kablosuz ağ parolası değildir ve çoğu evde hâlâ fabrika değerindedir. Cihazın ürün yazılımını güncelleyin. Yönlendiriciniz misafir ağı sunuyorsa ziyaretçileri ona alın ki evdeki cihazlara erişemesinler.

Ve yalnızca internette biri söyledi diye yapılmaması gereken üç şey: bir port açmak, bir cihazı DMZ moduna almak ve yönlendiricinin güvenlik duvarını kapatmak. Üçü de önceki bölümde anlatılan bedava korumayı kaldırır ve genelde önerildikleri sorunu da çözmez.

Güvenlik ürünü reklamlarının atladığı bir gerçek: ev ağında asıl tehlike genelde yetenekli bir saldırgan değil, varsayılan panel parolası ve yıllardır güncellenmemiş ürün yazılımıdır. Birincisi bir dakika, ikincisi on dakika alır ve ikisi de satın alınabilecek her şeyden etkilidir.